COMMUNITY

Oefentoets · Maatschappijleer · havo 4 Rechtsstaat: grondrechten, machtenspreiding en strafproces

StudyZone

MaatschappijleerVak

12 vragenOmvang

WAT ZIT ERIN

1Mila zegt: 'Volgens de Grondwet moet de overheid zorgen voor voldoende woningen. Ik kan dus naar de rechter stappen om de staat te dwingen mij een huurwoning te geven.' Waarom klopt haar redenering niet?

De antwoorden zie je tijdens het oefenen

12 vragen

Mila zegt: 'Volgens de Grondwet moet de overheid zorgen voor voldoende woningen. Ik kan dus naar de rechter stappen om de staat te dwingen mij een huurwoning te geven.' Waarom klopt haar redenering niet?

Huisvesting is een klassiek grondrecht, waarbij de overheid zich juist moet onthouden van ingrijpen

Huisvesting is een sociaal grondrecht: een opdracht aan de overheid, meestal niet af te dwingen

Huisvesting staat niet in de Grondwet, maar alleen in internationale verdragen zoals het EVRM

Door het toetsingsverbod mag de rechter de Grondwet in geen enkele zaak gebruiken of uitleggen

Op 1 maart heeft Ruben een nieuw soort drug bij zich. Op 1 april wordt dat middel door een wetswijziging verboden. In mei ontdekt de politie dat Ruben het middel op 1 maart had. Kan Ruben voor dat bezit worden gestraft?

Ja, want op het moment dat de politie het ontdekt, is het middel al verboden

Ja, als de officier van justitie vervolging in het algemeen belang vindt

Nee, want bezit van drugs is in Nederland een overtreding en geen misdrijf

Nee, want het bezit was nog niet strafbaar op het moment dat het gebeurde

Volgens de trias politica is er een wetgevende, een uitvoerende en een rechterlijke macht. Wie vormt in Nederland de wetgevende macht?

De regering en de Staten-Generaal samen

Alleen de Tweede en de Eerste Kamer samen

Alleen de Tweede Kamer, omdat die direct is gekozen

De regering en de Raad van State samen

Waarom spreek je in Nederland beter van machtenspreiding dan van een strikte scheiding der machten?

Omdat rechters door de regering kunnen worden ontslagen na een verkeerd vonnis

Omdat ministers ook lid mogen zijn van de Tweede Kamer die hen moet controleren

Omdat de regering zowel uitvoert als samen met het parlement de wetten maakt

Omdat de Eerste Kamer ook de hoogste rechter is bij conflicten met de overheid

Een burger vindt dat een nieuwe wet in strijd is met de vrijheid van godsdienst. Die vrijheid staat in artikel 6 van de Grondwet en ook in het EVRM. Hij stapt naar de rechter. Wat mag de Nederlandse rechter doen?

De wet toetsen aan de Grondwet en hem niet toepassen als hij in strijd is met artikel 6

De wet toetsen aan het EVRM en hem niet toepassen als hij in strijd is met dat verdrag

Niets, want een rechter mag een wet die het parlement heeft aangenomen nooit beoordelen

De wet ongeldig verklaren en de regering opdragen om een nieuwe wet te maken

De officier van justitie leidt een onderzoek naar grootschalige drugshandel en wil de telefoon van de verdachte laten aftappen. Zo'n zwaar opsporingsmiddel mag niet zomaar: hij heeft daarvoor vooraf toestemming nodig. Wie geeft die?

De rechter-commissaris

De korpschef, de hoogste baas van de politie

De burgemeester

De minister van Justitie en Veiligheid

Jesse is door de rechter vrijgesproken van een inbraak en die uitspraak is definitief. Een jaar later vindt de politie nieuw bewijs voor diezelfde inbraak. Welk rechtsbeginsel zorgt ervoor dat Jesse daarvoor niet opnieuw kan worden vervolgd?

Onschuldpresumptie

Hoor en wederhoor

Ne bis in idem

Opportuniteitsbeginsel

Na een vechtpartij bestudeert de officier van justitie het dossier. Er is te weinig bewijs om de verdachte voor de rechter te brengen. Wat kan de officier van justitie doen?

De verdachte vrijspreken

De zaak seponeren

De zaak in hoger beroep brengen

De verdachte zelf een celstraf geven

Een veroordeelde vindt dat het gerechtshof in hoger beroep de wet verkeerd heeft uitgelegd. Hij gaat in cassatie bij de Hoge Raad. Wat beoordeelt de Hoge Raad?

Of het recht juist is toegepast, zonder de feiten opnieuw vast te stellen

De hele zaak opnieuw, met nieuwe getuigen en een nieuwe blik op het bewijs

Of de toegepaste wet in strijd is met de Grondwet en dus ongeldig is

Of de straf zwaar genoeg is, op verzoek van het slachtoffer van het misdrijf

Een gemeente wijst een uitgaansgebied aan waar de politie iedereen mag fouilleren op wapens, ook als er geen verdenking is. Welk dilemma van de rechtsstaat speelt hier vooral?

Rechtszekerheid tegenover rechtvaardigheid

Meerderheid tegenover minderheid

Vrijheid van godsdienst tegenover gelijke behandeling

Veiligheid tegenover privacy en vrijheid

In het fictieve land Altia neemt het gekozen parlement met een grote meerderheid een wet aan die een religieuze minderheid verbiedt om samen te komen. Welke uitspraak past het best bij deze wet?

De wet is democratisch tot stand gekomen, maar schendt kenmerken van de rechtsstaat

De wet past bij de rechtsstaat, omdat een meerderheid van gekozen vertegenwoordigers voor was

De wet is niet democratisch, omdat in een democratie nooit de meerderheid mag beslissen

De wet schendt geen grondrecht, omdat vrijheid van vergadering alleen voor partijen geldt

Fatima wil een dakkapel op haar huis bouwen, maar de gemeente weigert de vergunning. Fatima maakt bezwaar tegen dat besluit. Onder welk soort recht valt dit conflict?

Privaatrecht

Strafrecht

Bestuursrecht

Staatsrecht