VRAAG 1 · VERBRANDING IN CELLEN
Oefentoets
8 vragen
Verbranding in cellen
Biologie · mavo 2
COMMUNITY
Samenvatting · Biologie · mavo 3 botten gewricheten spieren en lichaamshouding
Leerling mavo 3
BiologieVak
WAT ZIT ERIN
1Botten, gewrichten, spieren en lichaamshouding Het skelet Het skelet bestaat uit botten en geeft je lichaam stevigheid en vorm. Belangrijke functies van botten: - Botten beschermen organen. De schedel beschermt de hersenen en de ribben beschermen hart en longen. -…
Bewaar deze samenvatting
Botten, gewrichten, spieren en lichaamshouding
Het skelet
Het skelet bestaat uit botten en geeft je lichaam stevigheid en vorm.
Belangrijke functies van botten:
- Botten beschermen organen. De schedel beschermt de hersenen en de ribben beschermen hart en longen.
- Botten geven steun aan het lichaam.
- Botten maken beweging mogelijk, samen met gewrichten en spieren.
- In het beenmerg worden bloedcellen gemaakt.
- Botten slaan mineralen op, zoals calcium.
Bot is levend weefsel. In botten zitten bloedvaten en cellen. Bij kinderen kunnen botten nog groeien. Bij volwassenen is de groei meestal gestopt.
Gewrichten
Een gewricht is een plaats waar twee of meer botten met elkaar verbonden zijn. Gewrichten zorgen ervoor dat je kunt bewegen.
| Onderdeel | Functie |
|---|---|
| Gewrichtskraakbeen | Bedekt de uiteinden van botten en vermindert wrijving |
| Gewrichtskapsel | Houdt de botten bij elkaar |
| Gewrichtsbanden | Verstevigen het gewricht |
| Gewrichtssmeer | Zorgt dat botten soepel langs elkaar bewegen |
Belangrijke soorten gewrichten:
- Een scharniergewricht kan vooral in één richting bewegen, bijvoorbeeld in je elleboog en knie.
- Een kogelgewricht kan in veel richtingen bewegen, bijvoorbeeld in je schouder en heup.
- Een rolgewricht maakt draaien mogelijk, bijvoorbeeld tussen spaakbeen en ellepijp.
Bij een verstuiking zijn gewrichtsbanden uitgerekt of beschadigd. Het gewricht kan dan pijnlijk en dik worden.
Spieren en pezen
Spieren kunnen samentrekken: ze worden dan korter en dikker. Spieren kunnen zichzelf niet duwen of langer maken.
Een pees verbindt een spier met een bot. Als een spier samentrekt, trekt de pees aan het bot. Daardoor beweegt het bot in een gewricht.
Spieren werken vaak als antagonisten: ze werken tegengesteld.
Bij het buigen van je arm:
1
De biceps trekt samen.
2
Via een pees wordt de onderarm omhooggetrokken.
3
De triceps ontspant.
Bij het strekken gebeurt het omgekeerde: de triceps trekt samen en de biceps ontspant.
Lichaamshouding
Een goede lichaamshouding betekent dat je rechtop en ontspannen zit, staat of beweegt. Je spieren en gewrichten worden dan zo min mogelijk belast.
Let bijvoorbeeld op deze punten:
- Houd bij zitten je rug zo veel mogelijk recht.
- Zet beide voeten op de grond.
- Til een zware tas dicht bij je lichaam op.
- Buig bij tillen door je knieën en houd je rug recht.
- Wissel zitten, staan en bewegen regelmatig af.
Een verkeerde houding kan stap voor stap klachten geven:
1
Sommige spieren moeten te lang hard werken.
2
Deze spieren raken vermoeid of gespannen.
3
Je kunt pijn krijgen aan rug, nek of schouders.
Regelmatig bewegen en voldoende rust helpen om botten, spieren en gewrichten gezond te houden.
Voorbeeld
Opgave
Sam tilt een tas van 6 kg op met een gebogen rug. Welke lichaamshouding helpt zijn wervelkolom het best te beschermen?
Oplossing
1Sam buigt door zijn knieën en houdt zijn rug recht.2Zijn heup-, knie- en enkelgewrichten buigen.3De beenspieren leveren de kracht om op te staan.4Daardoor krijgt de wervelkolom minder belasting.
Antwoord
Sam beschermt zijn wervelkolom door met rechte rug vanuit zijn benen te tillen.
Meer Biologie uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
