Samenvatting · Biologie · mavo 3 cellen organen weefels

Cellen, weefsels en organen

Opbouw van een organisme

Een mens, dier of plant is opgebouwd uit steeds grotere onderdelen. De volgorde is:

Voorbeeld bij een mens:

• Spiercellen vormen spierweefsel.
• Spierweefsel, zenuwweefsel en bloedvaten zitten samen in het hart.
• Het hart werkt samen met bloedvaten in het bloedvatenstelsel.

De cel

Een cel heeft een celmembraan. Dit is een dunne laag om de cel heen. Het celmembraan regelt welke stoffen de cel in en uit gaan.

In het cytoplasma gebeuren veel reacties. Cytoplasma is de vloeistof met kleine onderdelen in de cel.

Een cel bevat organellen. Dat zijn onderdelen met een eigen taak.

Verschil tussen plantencel en dierlijke cel

Een dierlijke cel heeft een celmembraan, cytoplasma, celkern, mitochondriën en ribosomen.

Een plantencel heeft deze onderdelen ook. Daarnaast heeft een plantencel meestal:

• Een celwand voor stevigheid.
• Een grote vacuole.
• Chloroplasten als de cel fotosynthese uitvoert.

Weefsels en specialisatie

Cellen kunnen zich specialiseren. Dit betekent dat een cel een bepaalde bouw en taak krijgt.

• Een spiercel kan samentrekken.
• Een zenuwcel kan impulsen doorgeven.
• Een rode bloedcel vervoert zuurstof.
• Een wortelhaarcel neemt water en mineralen op.

De bouw past bij de functie. Een wortelhaarcel heeft bijvoorbeeld een lange uitstulping. Daardoor is het oppervlak groot en kan de cel veel water opnemen.

Organen werken samen

Een orgaan heeft meer dan één taak, omdat er verschillende weefsels in zitten.

Bijvoorbeeld: de maag bevat spierweefsel. Dit weefsel kneedt voedsel. De maagwand maakt ook maagsap. Enzymen in maagsap helpen bij de vertering van voedsel. Daardoor kunnen voedingsstoffen later in het lichaam worden opgenomen.