Samenvatting · Godsdienst · havo 4 Christelijk geloof, kerk en zending

Christelijk geloof, kerk en zending

1. Getuigen en belijden

Christenen zijn geroepen om te getuigen van hun geloof. In 1 Petrus 3:15 staat dat christenen bereid moeten zijn om rekenschap te geven van de hoop die in hen is. Getuigen betekent dus: uitleggen waarom je in God gelooft en wat Christus voor je betekent.

De kerk gebruikt geloofsbelijdenissen om samen te verwoorden wat zij gelooft. Daardoor gaat het niet alleen om wat één persoon vindt, maar om wat de kerk op grond van de Bijbel belijdt. Belijdenissen beschermen tegen dwaling en geven eenheid tussen christenen, ook door de eeuwen heen.

De drie oecumenische geloofsbelijdenissen zijn:

De apostolische geloofsbelijdenis vat het christelijk geloof samen in twaalf artikelen: geloof in God de Vader, Jezus Christus, de Heilige Geest, de kerk, vergeving van zonden, wederopstanding en eeuwig leven.

• 1 Ik geloof in God den Vader, den Almachtige, Schepper des hemels en der aarde. 2En in Jezus Christus, Zijn eniggeboren Zoon, onzen Heere; 3Die ontvangen is van den Heiligen Geest, geboren uit de maagd Maria; 4Die geleden heeft onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven, nedergedaald ter helle; 5ten derden dage wederom opgestaan van de doden; 6opgevaren ten hemel, zittende ter rechterhand Gods des almachtigen Vaders; 7vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden. 8Ik geloof in den Heiligen Geest. 9Ik geloof een heilige, algemene Christelijke Kerk, de gemeenschap der heiligen; 10vergeving der zonden; 11wederopstanding des vleses; 12en een eeuwig leven.

2. Ontstaan en groei van de kerk

Het christelijk geloof begon met Jezus Christus en Zijn twaalf discipelen. Na Jezus’ hemelvaart bestond de gemeente uit ongeveer 120 mensen. Op de pinksterdag kwamen ongeveer 3000 mensen tot geloof. Daarna groeide de gemeente verder.

De eerste christenen waren vooral Joden. Zij werden door andere Joden soms gezien als een sekte, omdat zij Jezus als de beloofde Messias erkenden. Voor hen had de offerdienst geen betekenis meer, omdat Christus het beslissende offer heeft gebracht.

Na de dood van Stefanus ontstond vervolging. Veel christenen vluchtten uit Jeruzalem en vertelden onderweg het evangelie aan heidenen. Hierdoor begon een nieuwe periode in de heilsgeschiedenis: het evangelie ging niet alleen naar de Joden, maar ook naar de heidenen.

De verwoesting van de tempel in het jaar 70 en het neerslaan van de tweede Joodse opstand in 135 maakten dat Jeruzalem minder belangrijk werd als centrum van het Joodse leven. Vanaf die tijd groeide de christelijke kerk vooral onder heidenen.

Tegenwoordig zijn er ongeveer 2,3 miljard christenen. Het christendom groeit vooral in Azië, Afrika en Latijns-Amerika. In Europa en Noord-Amerika krimpt het christendom.

3. Reformatie en gereformeerde belijdenissen

De drie gereformeerde geloofsbelijdenissen worden ook wel de Drie Formulieren van Enigheid genoemd.

De vijf Sola’s van de Reformatie zijn:

• Sola Scriptura: alleen de Schrift heeft het hoogste gezag; alles moet aan de Bijbel worden getoetst.
• Sola Gratia: zaligheid is alleen mogelijk door Gods genade.
• Sola Fide: de mens wordt alleen door het geloof gerechtvaardigd.
• Solus Christus: alleen Christus redt; Hij is de kern van de Bijbel.
• Soli Deo Gloria: alleen God komt de eer toe.

TULIP is een internationale samenvatting van de Dordtse Leerregels:

• Total Depravity: totale verdorvenheid van de mens.
• Unconditional Election: onvoorwaardelijke verkiezing.
• Limited Atonement: beperkte verzoening.
• Irresistibility of Grace: onweerstaanbare genade.
• Perseverance of the Saints: volharding van de heiligen.

4. De christelijke geloofsleer

Een dogma of geloofsleer is de vaste leer van de kerk. Dogmatiek is het vak dat deze leer systematisch bestudeert. Met schriftbewijs wordt een leer onderbouwd vanuit de Bijbel.

Christenen belijden één God in drie Personen: Vader, Zoon en Heilige Geest. De Nederlandse Geloofsbelijdenis noemt God één enkel en ondeelbaar goddelijk Wezen. Jezus is tegelijk waarachtig God en waarachtig mens. Wie Jezus als Heere belijdt, erkent Hem als de ene ware God.

De mens is geschapen naar Gods beeld en gelijkenis. Door de zondeval is de mens echter schuldig geworden en onderworpen aan zonde, dood en ellende. Zonde is hoogmoed, ongeloof en ongehoorzaamheid. Door de erfzonde is ieder mens zondig.

De wil van de mens is gebonden door de zonde. Daarom kan niemand zelf zijn zaligheid verdienen. God schenkt geloof en genade. De leer van de uitverkiezing is troostrijk, omdat God zondaren uit genade tot geloof brengt. Tegelijk roept deze leer vragen op, bijvoorbeeld hoe Gods verkiezing werkt. Dat gaat het menselijk verstand te boven.

Rechtvaardiging betekent dat een zondaar door het geloof in Christus rechtvaardig voor God wordt. Het geloof is de hand waardoor Christus wordt aangenomen. Daarna volgt heiliging: een christen leert steeds meer volgens Gods wil leven.

Er zijn twee sacramenten:

• De doop.
• Het Heilig Avondmaal.

Sacramenten zijn zichtbare tekenen van Gods genade. Zij hebben alleen betekenis samen met Gods Woord en de werking van de Heilige Geest.

5. Kerk, verbond en ambten

Het verbond laat zien dat God trouw blijft en mensen tot Zich trekt. De mens mag vertrouwen op Gods beloften, maar heeft ook de verantwoordelijkheid om naar Gods wil te leven.

De kerk is de gemeenschap van mensen die in het verbond leven. God regeert de kerk door de ambten:

• Predikanten verkondigen het Woord.
• Ouderlingen geven geestelijke leiding.
• Diakenen zorgen voor materiële hulp aan armen en hulpbehoevenden.

Volgens de Nederlandse Geloofsbelijdenis herken je de ware kerk aan:

• Zuivere prediking van Gods Woord.
• Bediening van de sacramenten naar Christus’ instelling.
• Toepassing van de kerkelijke tucht.

6. Eindtijd en toekomstverwachting

De eindtijd is de tijd vóór de wederkomst van Christus. Eschatologie is de leer over de eindtijd en over wat daarna komt. Tekenen van de eindtijd zijn onder andere oorlogen, vervolging, ziekten en hongersnoden.

Bij Jezus’ terugkomst worden de doden opgewekt en ontvangen zij een onsterfelijk lichaam. Er komt een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Wie in Christus gelooft, mag eeuwig bij God zijn. Wie niet bekeerd is, zal voor eeuwig in de hel zijn.

Een ware christen is volgens zondag 12 van de Heidelbergse Catechismus lidmaat van Christus, belijdt Zijn Naam, offert zichzelf als een levend dankoffer, strijdt tegen de duivel en de zonde en zal later met Christus regeren.

7. Zending, evangelisatie en diaconaat

Zending richt zich vooral op onbereikte volken en gebieden waar het evangelie weinig bekend is. Evangelisatie gebeurt dichterbij, bijvoorbeeld in eigen stad of land, onder mensen die het evangelie eerder hadden kunnen horen.

In Mattheüs 28:19 geeft Jezus de opdracht om alle volken te onderwijzen, te dopen en te leren onderhouden wat Hij geboden heeft. Zending is belangrijk omdat het evangelie onder alle volken moet klinken.

Het 10-40 venster is het gebied tussen de 10e en 40e graad noorderbreedte, vooral Noord-Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Daar wonen veel onbereikte volken.

Bij kerkelijke zending zendt een kerk zendelingen uit en ondersteunt hen. Bij geloofszending worden zendelingen uitgezonden door individuele christenen of groepen. Tentenmakers hebben een gewoon beroep, maar verspreiden daarnaast het evangelie.

Diaconaat is praktische hulp aan de naaste. De zeven werken van barmhartigheid zijn: hongerigen spijzigen, dorstigen laven, naakten kleden, vreemdelingen herbergen, zieken bezoeken, gevangenen bezoeken en doden begraven. Christelijke hulp laat zien dat geloof ook zichtbaar wordt in daden.

Voorbeeld