VRAAG 1 · HABEN: ENKELVOUD
Oefentoets
6 vragen
Haben: enkelvoud
Duits · havo 2
COMMUNITY
Samenvatting · Duits · havo 4 Het Passiv: werden + Partizip II
StudyZone
DuitsVak
WAT ZIT ERIN
1In een passieve zin staat niet degene die iets doet centraal, maar wat er met iets gebeurt. Na deze samenvatting zet je een actieve zin om in een passieve zin, vorm je het Passiv in alle tijden en herken je het verschil tussen een proces (wird gebaut) en een toestand (ist…
Bewaar deze samenvatting
In een passieve zin staat niet degene die iets doet centraal, maar wat er met iets gebeurt. Na deze samenvatting zet je een actieve zin om in een passieve zin, vorm je het Passiv in alle tijden en herken je het verschil tussen een proces (wird gebaut) en een toestand (ist gebaut).
Aktiv en Passiv
In een actieve zin (Aktiv) doet het onderwerp iets. In een passieve zin (Passiv) staat het lijdend voorwerp van de actieve zin als onderwerp.
| Zin | Onderwerp | Lijdend voorwerp | |
|---|---|---|---|
| Aktiv | Der Lehrer lobt den Schüler. | der Lehrer (Nominativ) | den Schüler (Akkusativ) |
| Passiv | Der Schüler wird vom Lehrer gelobt. | der Schüler (Nominativ) | (geen) |
Wie iets doet, zet je in het Passiv met von + Dativ: vom Lehrer (von dem Lehrer). Je mag het weglaten als het niet belangrijk is: Der Schüler wird gelobt.
Het Passiv vormen: werden + Partizip II
Het Vorgangspassiv (handelingspassief) vorm je met een vorm van werden en het Partizip II aan het einde van de zin.
| Tijd | Voorbeeld |
|---|---|
| Präsens | Das Haus wird gebaut. |
| Präteritum | Das Haus wurde gebaut. |
| Perfekt | Das Haus ist gebaut worden. |
| Plusquamperfekt | Das Haus war gebaut worden. |
| Futur | Das Haus wird gebaut werden. |
| werden (Präsens) | werden (Präteritum) | |
|---|---|---|
| ich | werde | wurde |
| du | wirst | wurdest |
| er / sie / es | wird | wurde |
| wir | werden | wurden |
| ihr | werdet | wurdet |
| sie / Sie | werden | wurden |
Let op
in het Perfekt Passiv staat ist ... worden. Het is worden, niet geworden. Het hulpwerkwoord is sein, niet haben: Das Haus ist gebaut worden.
Staat het onderwerp in het meervoud, dan past werden zich aan: Die Häuser werden gebaut. Die Bücher wurden gelesen.
Het Passiv met een modaal werkwoord
Het modale werkwoord staat in de persoonsvorm, daarachter de infinitief Passiv (Partizip II + werden).
- Das Problem kann gelöst werden.
- Hier darf nicht geraucht werden.
- Die Hausaufgaben müssen heute gemacht werden.
- Das Auto musste repariert werden.
Het Zustandspassiv: sein + Partizip II
Het Zustandspassiv beschrijft een toestand die het gevolg is van een proces. Je vormt het met sein en het Partizip II.
| Proces | Toestand |
|---|---|
| Das Fenster wird geöffnet. (Het raam wordt geopend.) | Das Fenster ist geöffnet. (Het raam is open.) |
| Das Geschäft wird geschlossen. | Das Geschäft ist geschlossen. |
| Das Essen wurde gekocht. | Das Essen war gekocht. |
Vergelijk ook Perfekt Passiv en Zustandspassiv: Das Haus ist gebaut worden (het is gebouwd, het proces is afgelopen) en Das Haus ist gebaut (het huis staat er, de toestand).
Passiv zonder onderwerp
Een passieve zin hoeft geen onderwerp te hebben. Dat kan bij handelingen waarbij het niet gaat om wie of wat.
- Hier wird gearbeitet.
- Im Sommer wird viel gegrillt.
- Heute wird getanzt.
Dit werkt ook met werkwoorden die een Dativ of een voorzetsel bij zich hebben. De Dativ blijft dan staan.
- Mir wurde geholfen. (Mij werd geholpen.)
- Dem Kind wird geholfen.
- Auf den Bus wurde lange gewartet.
Het woord es staat in zulke zinnen alleen op plek 1 (Es wird getanzt) en verdwijnt als iets anders vooraan komt (Heute wird getanzt).
Von of durch?
| Voorzetsel | Gebruik | Voorbeeld |
|---|---|---|
| von + Dativ | degene die iets doet (persoon of instantie) | Das Buch wurde von einem Schüler geschrieben. |
| durch + Akkusativ | oorzaak of middel | Das Haus wurde durch einen Sturm zerstört. |
Van Aktiv naar Passiv in vier stappen
Voorbeeld
Der Bäcker backt jeden Morgen frisches Brot.
1
Zoek het lijdend voorwerp (Akkusativ): frisches Brot.
2
Dat wordt het onderwerp van de passieve zin: Frisches Brot ...
3
Het oude onderwerp wordt von + Dativ, of valt weg: (vom Bäcker).
4
Zet werden in dezelfde tijd en het Partizip II achteraan: Jeden Morgen wird frisches Brot vom Bäcker gebacken.
Wat geen Passiv kan krijgen
- Werkwoorden zonder lijdend voorwerp kunnen geen "persoonlijk" Passiv maken, zoals helfen met een Dativ: niet "Das Kind wird geholfen", maar Dem Kind wird geholfen.
- Wederkerende werkwoorden hebben geen Passiv.
- Werkwoorden die bezit of een toestand uitdrukken, zoals haben, besitzen, wissen en kosten, hebben geen Passiv.
Veelgemaakte fouten
- Worden in het Perfekt: Das Haus ist gebaut worden, niet "ist gebaut geworden".
- Het hulpwerkwoord haben gebruiken bij het Perfekt Passiv. Dat is sein.
- Het Partizip II niet achteraan zetten.
- Werden (Passiv) en werden (zelfstandig, "worden") en werden (Futur) door elkaar halen. Passiv: werden + Partizip II (wird gelobt). Futur: werden + infinitief (wird loben). Zelfstandig: Er wird Lehrer.
- Het onderwerp bij een Dativ-werkwoord in de Nominativ zetten: Dem Kind wird geholfen, niet "Das Kind wird geholfen".
In het kort
- Aktiv: Der Koch kocht die Suppe. Passiv: Die Suppe wird (vom Koch) gekocht.
- Passiv = werden + Partizip II achteraan; Perfekt: ist ... worden.
- Zustandspassiv = sein + Partizip II: Das Fenster ist geöffnet.
- Wie iets doet: von + Dativ; oorzaak of middel: durch + Akkusativ.
- Met een modaal werkwoord: Das kann gelöst werden.
- Onpersoonlijk Passiv: Hier wird gearbeitet; de Dativ blijft staan: Mir wird geholfen.
Meer Duits uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
