Samenvatting · Duits · vmbo 1 Zahlen, Uhrzeit und Datum: tellen, de klok en de datum in het Duits

Getallen, de klok en de datum gebruik je elke dag: bij je leeftijd, een afspraak of je verjaardag. Na deze samenvatting kun je in het Duits tellen, de tijd zeggen en een datum noemen.

De getallen van 0 tot en met 20

Getallen boven de twintig

Bij getallen als 21 zeg je eerst de eenheid en dan het tiental, net als in het Nederlands: einundzwanzig (één-en-twintig). Alles schrijf je aan elkaar.

Voorbeelden: vierundzwanzig (24), dreiunddreißig (33), fünfundsechzig (65), zweihundertdrei (203).

• Dreißig schrijf je met ß, niet met -zig.
• Staat eins in een getal, dan valt de s weg: einundzwanzig, niet einsundzwanzig. Voor een zelfstandig naamwoord is het ein of eine: ein Hund, eine Katze.

De klok

Je kunt de tijd op twee manieren zeggen.

Gewoon (dagelijks):

Officieel (treinen, tv, bioscoop): je zegt eerst het uur en dan de minuten, op een 24-uurs klok: Der Zug fährt um zwanzig Uhr dreißig ab (20.30 uur).

Vragen naar de tijd:

• Wie spät ist es? of Wie viel Uhr ist es? (Hoe laat is het?)
• Um wie viel Uhr beginnt der Film? (Hoe laat begint de film?)
• Der Film beginnt um acht Uhr.

Dagen en maanden

• Dagen en maanden schrijf je in het Duits met een hoofdletter, omdat het zelfstandige naamwoorden zijn.
• am Montag (op maandag), im Juli (in juli).

De datum

Bij een datum gebruik je een rangtelwoord (de eerste, de tweede, enzovoort).

• Tot en met 19: getal + -te: der zweite, der vierte, der zehnte, der neunzehnte.
• Vanaf 20: getal + -ste: der zwanzigste, der einundzwanzigste.
• Onregelmatig: der erste (1e), der dritte (3e), der siebte (7e), der achte (8e).

Na am krijgt het rangtelwoord een -n erbij: am ersten Mai, am dritten Juli, am zwanzigsten August. Schrijf je het met cijfers, dan zet je er een punt achter: Ich habe am 3. Juli Geburtstag.

Tips voor het onthouden

• Zeg de getallen hardop en tel in het Duits terwijl je loopt of fietst.
• Leer eerst 0 tot en met 20, daarna de tientallen.
• Oefen de klok met je eigen dag: Um sieben Uhr stehe ich auf. Um halb acht frühstücke ich.
• Schrijf je verjaardag en die van je familie in het Duits op.

Veelgemaakte fouten

• 16 en 17 schrijven als sechszehn en siebenzehn: het is sechzehn en siebzehn.
• halb neun lezen als 9.30. Het is 8.30.
• Dagen en maanden met een kleine letter schrijven.
• am erste Mai in plaats van am ersten Mai.
• De tientallen en eenheden omdraaien: zwanzigeins bestaat niet, het is einundzwanzig.

In het kort

• 0 tot 20: null, eins, zwei, drei... zwanzig. Boven de 20: eenheid + und + tiental (einundzwanzig).
• Dreißig schrijf je met ß, en sechzehn en siebzehn verliezen letters.
• Halb neun is 8.30. Viertel nach en Viertel vor zijn kwart over en kwart voor.
• Rangtelwoorden: -te tot en met 19, -ste vanaf 20, en onregelmatig: erste, dritte, siebte, achte.
• Na am krijgt het rangtelwoord -n: am ersten Mai.