Samenvatting · Economie · vmbo 4 Handel met het buitenland: import, export en wisselkoers

Je telefoon, kleren en fruit komen vaak uit het buitenland, en Nederlandse bloemen en machines worden over de hele wereld verkocht. Na deze samenvatting weet je waarom landen handelen, wat import, export en een wisselkoers zijn en waarom landen soms handel beperken.

Waarom handelen landen met elkaar?

Landen kunnen niet alles zelf maken of verbouwen. Ze verschillen in klimaat, grondstoffen, kennis en kosten van arbeid. Daarom specialiseert elk land zich in wat het goed en goedkoop kan, en koopt het de rest in het buitenland.

• Import (invoer): goederen en diensten die een land koopt uit het buitenland.
• Export (uitvoer): goederen en diensten die een land verkoopt aan het buitenland.

Nederland exporteert onder andere bloemen, groente en fruit, kaas, machines en chemische producten. Nederland importeert onder andere grondstoffen, auto's en elektronica. Omdat de haven van Rotterdam de grootste zeehaven van Europa is, voeren we ook veel goederen door naar andere landen. Daarom heet Nederland een doorvoerland.

Handel heeft voordelen:

• Consumenten hebben meer keuze, bijvoorbeeld mango's en bananen die hier niet groeien.
• Producten zijn vaak goedkoper, omdat ze worden gemaakt waar dat het voordeligst kan.
• Bedrijven kunnen aan meer klanten verkopen, dus er komt werk bij.

De handelsbalans

De handelsbalans is het verschil tussen de waarde van de export en de waarde van de import van goederen.

Een land met een export van € 100 miljard en een import van € 90 miljard heeft een overschot van € 10 miljard. Is de import groter dan de export, dan is er een tekort.

De wisselkoers

In de eurolanden betaal je met de euro. In veel andere landen gebruiken ze een andere munt, zoals de Amerikaanse dollar. Wil je daar iets kopen, dan moet je geld omwisselen. De wisselkoers is de prijs van een buitenlandse munt in euro's, of andersom.

• Van euro naar dollar vermenigvuldig je: € 200 is 200 maal 1,10 is USD 220.
• Van dollar naar euro deel je: een T-shirt van USD 55 kost 55 : 1,10 is € 50.

Sterkere en zwakkere euro

Verandert de wisselkoers, dan wordt de euro sterker of zwakker. Als je voor € 1 meer dollars krijgt, is de euro sterker geworden.

Bij een sterkere euro wordt onze kaas in Amerika duurder, dus kopen Amerikanen mogelijk minder. Onze export daalt dan. Tegelijk wordt wat wij uit Amerika kopen goedkoper, dus de import kan stijgen. Bij een zwakkere euro gebeurt het omgekeerde.

Handel beperken

Soms willen landen de handel beperken om hun eigen bedrijven en banen te beschermen. Dat heet protectionisme. Voorbeelden:

• Invoerrechten (importheffingen): een belasting op geïmporteerde producten, waardoor die duurder worden.
• Invoerquota: een maximale hoeveelheid die een land mag invoeren.
• Subsidies voor eigen producenten, zodat die goedkoper kunnen verkopen.
• Eisen aan producten, bijvoorbeeld voor veiligheid en kwaliteit.

Dat beschermt eigen bedrijven, maar de consument betaalt vaak meer. Bovendien kan een ander land terugslaan met eigen heffingen, waardoor de handel krimpt. Het tegenovergestelde van protectionisme is vrijhandel.

De Europese Unie

Landen in de EU hebben afgesproken dat ze elkaars goederen niet belasten met invoerrechten. Er is een interne markt waar goederen, diensten, geld en mensen vrij van land naar land kunnen. Daardoor is handelen binnen de EU makkelijk. Veel EU-landen gebruiken bovendien dezelfde munt, de euro, zodat er tussen die landen geen wisselkoers meer is.

Globalisering

Globalisering is dat landen steeds meer met elkaar verbonden raken door handel, reizen en internet. De gevolgen zijn niet voor iedereen hetzelfde.

Veelgemaakte fouten

• Bij de wisselkoers delen en vermenigvuldigen door elkaar halen. Kijk eerst welke munt je hebt en welke je wilt.
• Denken dat een sterke euro altijd goed is: voor exporteurs is hij juist nadelig.
• Denken dat een handelsoverschot betekent dat een land veel geld "overhoudt": het is alleen het verschil tussen export en import.

In het kort

• Landen specialiseren zich en handelen: import is invoer, export is uitvoer.
• De handelsbalans is export min import; positief is een overschot.
• Met de wisselkoers reken je geld om: van euro naar vreemde munt vermenigvuldig je, andersom deel je.
• Bij een sterkere euro wordt export duurder en import goedkoper.
• Protectionisme beschermt eigen bedrijven met invoerrechten, quota of subsidies; het tegenovergestelde is vrijhandel.
• In de EU gelden geen invoerrechten tussen de lidstaten.