Engelse woordenschat en gespreksvaardigheid
Samenvatting
Engelse woordenschat en gespreksvaardigheid
Engels · vwo 3
COMMUNITY
Samenvatting · Engels · vwo 3 Phrasal verbs: de belangrijkste en hoe je ze gebruikt
StudyZone
EngelsVak
WAT ZIT ERIN
1Phrasal verbs komen in elke Engelse tekst, film en toets voor, en je kunt ze bijna nooit woord voor woord vertalen. Na deze samenvatting weet je hoe ze zijn opgebouwd, waar het voorwerp en het voornaamwoord staan en wat de belangrijkste phrasal verbs betekenen. Wat is een…
Bewaar deze samenvatting
Phrasal verbs komen in elke Engelse tekst, film en toets voor, en je kunt ze bijna nooit woord voor woord vertalen. Na deze samenvatting weet je hoe ze zijn opgebouwd, waar het voorwerp en het voornaamwoord staan en wat de belangrijkste phrasal verbs betekenen.
Wat is een phrasal verb?
Een phrasal verb bestaat uit een werkwoord en een klein woord erachter, de particle (bijvoorbeeld up, out, off, on, in, down, away, back). Samen hebben ze vaak een betekenis die je niet uit de losse woorden kunt afleiden: "give up" betekent niet "omhoog geven", maar "opgeven".
Het Nederlands heeft iets vergelijkbaars: scheidbare werkwoorden als opbellen ("Ik bel je op") en uitstellen ("Ze stellen de vergadering uit").
Vier typen
| Type | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| zonder voorwerp | het werkwoord heeft geen lijdend voorwerp | The plane took off. We set off at six. |
| scheidbaar met voorwerp | het voorwerp kan tussen werkwoord en particle staan | Turn off the light. Turn the light off. |
| niet scheidbaar met voorwerp | het voorwerp staat altijd erachter | Look after the children. |
| met drie delen | werkwoord + particle + voorzetsel | I look forward to the holiday. |
Waar staat het voornaamwoord?
- Bij een scheidbaar phrasal verb staat een voornaamwoord (it, them, him, her) tussen de twee delen: "Turn it off." en "She looked it up." Niet: "Turn off it."
- Bij een niet scheidbaar phrasal verb staat het erachter: "Look after them." en "I ran into her."
- Bij een phrasal verb met drie delen staat het ook erachter: "I can't put up with it."
Is het voorwerp een zelfstandig naamwoord, dan mag het bij een scheidbaar werkwoord op twee plekken staan: "Fill in the form." of "Fill the form in."
Veelgebruikte phrasal verbs
Zonder voorwerp
| Phrasal verb | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| wake up | wakker worden | I woke up at seven. |
| grow up | opgroeien | She grew up in Groningen. |
| break down | kapotgaan | Our car broke down. |
| take off | opstijgen | The plane took off at nine. |
| turn up | komen opdagen | He turned up an hour late. |
| carry on | doorgaan | Please carry on. |
| give in | toegeven, zich gewonnen geven | In the end, he gave in. |
| set off | vertrekken | We set off early. |
| end up | uiteindelijk terechtkomen | We ended up in a small village. |
Scheidbaar, met voorwerp
| Phrasal verb | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| turn on, turn off | aanzetten, uitzetten | Turn the radio off. |
| pick up | oppakken, ophalen, oppikken (leren) | I'll pick you up at eight. |
| put off | uitstellen | They put off the meeting. |
| call off | afgelasten | The match was called off. |
| fill in | invullen | Fill in the form. |
| hand in | inleveren | Hand in your homework. |
| give up | opgeven, stoppen met | She gave up smoking. |
| look up | opzoeken | Look the word up. |
| work out | uitrekenen, oplossen | I can't work it out. |
| put on | aantrekken | Put your coat on. |
| take off | uittrekken | Take your shoes off. |
| try on | passen (kleren) | Can I try these jeans on? |
| turn down | afwijzen, zachter zetten | He turned the job down. |
| let down | teleurstellen | I won't let you down. |
| bring up | opvoeden, ter sprake brengen | She was brought up by her grandmother. |
| point out | wijzen op | He pointed out a mistake. |
| make up | verzinnen | Don't make up excuses. |
Niet scheidbaar, met voorwerp
| Phrasal verb | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| look after | zorgen voor | She looks after her little brother. |
| look for | zoeken naar | I'm looking for my keys. |
| take after | lijken op (familie) | He takes after his father. |
| get over | te boven komen | It took me weeks to get over the flu. |
| run into | toevallig ontmoeten | I ran into an old friend. |
| come across | toevallig tegenkomen | I came across this photo. |
| deal with | omgaan met, aanpakken | We must deal with this problem. |
| go through | doormaken, doornemen | She went through a difficult time. |
| look into | onderzoeken | The police are looking into it. |
| stand for | staan voor, betekenen | UN stands for United Nations. |
Met drie delen
| Phrasal verb | Betekenis | Voorbeeld |
|---|---|---|
| look forward to | uitkijken naar | I'm looking forward to the weekend. |
| put up with | verdragen | I can't put up with the noise. |
| come up with | bedenken | She came up with a great idea. |
| get along with | opschieten met | I get along with my classmates. |
| run out of | zonder iets komen te zitten | We've run out of milk. |
| catch up with | inhalen | She ran fast to catch up with the group. |
| keep up with | bijhouden | It's hard to keep up with the news. |
| look up to, look down on | opkijken naar, neerkijken op | I look up to my coach. |
| cut down on | minder gaan gebruiken | He is cutting down on sugar. |
Eén werkwoord, meer betekenissen
Veel phrasal verbs hebben meer dan één betekenis. De context bepaalt welke.
| Phrasal verb | Betekenissen |
|---|---|
| take off | opstijgen (vliegtuig); uittrekken; populair worden |
| pick up | oppakken; ophalen; oppikken (een taal leren) |
| get on | opschieten (met iemand); instappen |
| turn out | blijken: "It turned out to be a mistake." |
| give up | opgeven; ergens mee stoppen |
Formeel en informeel
Phrasal verbs klinken gewoon en spontaan. In formele teksten zie je vaak het eenvoudige enkelvoudige werkwoord.
| Phrasal verb | Formeler |
|---|---|
| put off | postpone |
| call off | cancel |
| find out | discover |
| carry on | continue |
| put up with | tolerate |
| come up with | devise |
| look into | investigate |
| get over | recover from |
| turn down | reject |
De passive
Een phrasal verb met een voorwerp kan ook in de passive: "The match was called off." en "The report must be handed in by Friday." Bij een niet scheidbaar phrasal verb blijft de particle erachter staan: "The children are looked after by their grandmother."
Voorbeeld
vervang het voorwerp door een voornaamwoord: "She looked up the word."
1
Look up is scheidbaar (je zegt ook "look the word up").
2
Een voornaamwoord komt dan tussen de twee delen.
3
Resultaat: "She looked it up."
Voorbeeld
vervang de vetgedrukte woorden door een phrasal verb: "We have no more milk."
1
Je zoekt "zonder iets komen te zitten": run out of.
2
De tijd blijft present perfect: have run out of.
3
Resultaat: "We have run out of milk."
Zo leer je ze
- Leer een phrasal verb in een zin, niet los.
- Noteer erbij of het scheidbaar is en of het een voorwerp heeft.
- Leer verwante woorden samen, zoals look after, look for en look up.
- De particle geeft vaak een hint: up kan "omhoog" of "helemaal" zijn, off "weg", out "naar buiten" of "op", back "terug" en on "doorgaan".
Veelgemaakte fouten
- Het voornaamwoord op de verkeerde plek: fout is "Turn off it", goed is "Turn it off."
- Een scheidbaar werkwoord splitsen waar dat niet kan: fout is "Look the children after", goed is "Look after the children."
- De particle weglaten: fout is "I'm looking forward the weekend", goed is "I'm looking forward to the weekend."
- Look for en look at verwarren: look for is zoeken, look at is kijken naar.
- Een phrasal verb letterlijk vertalen: "give up" is niet "omhoog geven".
In het kort
- Een phrasal verb is een werkwoord + particle met een eigen betekenis.
- Er zijn vier typen: zonder voorwerp, scheidbaar, niet scheidbaar en met drie delen.
- Bij een scheidbaar werkwoord staat het voornaamwoord tussen de twee delen: "Turn it off."
- Bij een niet scheidbaar werkwoord of een werkwoord met drie delen staat het voornaamwoord erachter.
- Veel phrasal verbs hebben meer dan één betekenis; de context beslist.
- In formele teksten staat vaak een eenvoudiger werkwoord, zoals postpone voor put off.
Meer Engels uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
