VRAAG 1 · SPELLING VAN WOORDEN
Oefentoets
12 vragen
Spelling van woorden oefenen: meervoud, verkleinwoord en eindletter
Nederlands · vmbo 1
COMMUNITY
Samenvatting · Nederlands · vmbo 1 Spelling van woorden: klank, meervoud en verkleinwoord
StudyZone
NederlandsVak
WAT ZIT ERIN
1Goed spellen betekent een paar vaste regels steeds op dezelfde manier toepassen. Na deze samenvatting weet je wanneer je een klank met één of twee letters schrijft, hoe je het meervoud en het verkleinwoord maakt en hoe je hoort of een woord op f of v, s of z, d of t, b of p…
Bewaar deze samenvatting
Goed spellen betekent een paar vaste regels steeds op dezelfde manier toepassen. Na deze samenvatting weet je wanneer je een klank met één of twee letters schrijft, hoe je het meervoud en het verkleinwoord maakt en hoe je hoort of een woord op f of v, s of z, d of t, b of p eindigt.
Lettergrepen en klanken
Een lettergreep is een stukje van een woord dat je in één keer uitspreekt. Ma-ken heeft twee lettergrepen, fiets heeft er één.
- Een open lettergreep eindigt op een klinker: ma-ken (ma).
- Een gesloten lettergreep eindigt op een medeklinker: man-nen (man) en fiets.
Een klinker kan lang of kort klinken.
- Lange klank: aa, ee, oo, uu, zoals in maan, steen, boot en muur.
- Korte klank: a, e, i, o, u, zoals in man, pen, pit, bom en bus.
Daarnaast zijn er klanken die je altijd met dezelfde twee letters schrijft: ie, oe, eu, ei, ij, ui, au, ou. Die veranderen niet als je een woord langer maakt: schoen, schoenen; deur, deuren; fiets, fietsen. De klanken ei, ij, ui, au en ou noem je tweeklanken.
Regel 1: één of twee letters voor de klank
Maak het meervoud van het woord en luister naar de klank.
Lange klank: staat de klank in een open lettergreep, dan schrijf je één letter. Staat hij in een gesloten lettergreep, dan schrijf je twee letters.
| Enkelvoud | Meervoud in lettergrepen | Wat gebeurt er? |
|---|---|---|
| maan | ma-nen | aa wordt a in de open lettergreep |
| boot | bo-ten | oo wordt o |
| steen | ste-nen | ee wordt e |
| uur | u-ren | uu wordt u |
Korte klank: een korte klank moet kort blijven. Daarom verdubbel je de medeklinker, zodat de eerste lettergreep gesloten blijft.
| Enkelvoud | Meervoud in lettergrepen | Wat gebeurt er? |
|---|---|---|
| man | man-nen | n wordt nn |
| pen | pen-nen | n wordt nn |
| bus | bus-sen | s wordt ss |
| bom | bom-men | m wordt mm |
Tip
zeg het woord met -en langzaam, lettergreep voor lettergreep. Hoor je ma-nen, dan schrijf je één a. Hoor je man-nen, dan schrijf je twee n's.
Regel 2: verleng het woord
Aan het eind van een woord hoor je niet altijd welke letter erbij hoort. Verleng het woord dan, bijvoorbeeld door het meervoud te maken. Dan hoor je de goede letter.
| Woord | Verlengd | Je hoort | Je schrijft aan het eind |
|---|---|---|---|
| hond | honden | d | d |
| kat | katten | t | t |
| web | webben | b | b |
| knop | knoppen | p | p |
| brief | brieven | v | f |
| straf | straffen | f | f |
| huis | huizen | z | s |
| bus | bussen | s | s |
Het patroon is: hoor je in het verlengde woord een d of een b, dan schrijf je ook aan het eind een d of een b. Hoor je in het verlengde woord een v of een z, dan schrijf je aan het eind van het woord een f of een s.
Regel 3: meervoud met -en of -s
De meeste woorden krijgen -en: boek, boeken; school, scholen; huis, huizen. Sommige woorden krijgen -s.
| Het woord eindigt op | Meervoud | Voorbeelden |
|---|---|---|
| een toonloze -el, -em, -en of -er | -s | tafel, tafels; bezem, bezems; jongen, jongens; wekker, wekkers |
| een verkleinwoord op -je | -s | boekje, boekjes |
| a, i, o, u of y | 's | foto, foto's; taxi, taxi's; paraplu, paraplu's; baby, baby's |
| de meeste andere woorden | -en | boek, boeken; school, scholen |
Toonloos betekent dat je de lettergreep zwak uitspreekt: in tafel valt de klemtoon op ta, niet op fel.
Een paar woorden hebben een eigen meervoud: kind, kinderen; ei, eieren; stad, steden.
Let op
een apostrof zet je alleen bij een woord dat op een losse klinker eindigt. Dus appels, niet appel's.
Regel 4: het verkleinwoord
Een verkleinwoord maak je met -je, -tje, -pje of -etje. Welke dat is, hangt af van het einde van het woord.
| Het woord eindigt op | Verkleinwoord | Voorbeelden |
|---|---|---|
| de meeste medeklinkers (b, d, f, g, k, p, s, t) | -je | boek, boekje; hond, hondje; huis, huisje; kaart, kaartje; brief, briefje |
| een lange klank (aa, ee, oo, uu, ie, oe, eu) of een tweeklank + l, n of r, of op een toonloze -el, -en, -er | -tje | stoel, stoeltje; schoen, schoentje; deur, deurtje; tuin, tuintje; tafel, tafeltje; bakker, bakkertje |
| een lange klank of tweeklank + m, of op een toonloze -em | -pje | boom, boompje; raam, raampje; bezem, bezempje |
| een korte klank + l, n, r of m | -etje met een dubbele medeklinker | bal, balletje; pan, pannetje; ster, sterretje; bom, bommetje |
| een korte klank + ng | -etje | ring, ringetje; ding, dingetje |
| een klinker of tweeklank | -tje | ei, eitje; koe, koetje |
Bij woorden op -a en -o verdubbel je de klinker: oma, omaatje; auto, autootje.
Een verkleinwoord is altijd een het-woord: het boekje, het balletje.
Zo pak je het aan
Voorbeeld
maak het meervoud en het verkleinwoord van bom en stoel.
1
Bom heeft een korte klank. Het meervoud is dus bommen, met een dubbele m.
2
Bom eindigt op een korte klank + m, dus het verkleinwoord is bommetje.
3
Stoel heeft de lange klank oe, die je altijd met twee letters schrijft. Het meervoud is stoelen.
4
Stoel eindigt op een lange klank + l, dus het verkleinwoord is stoeltje.
Valkuilen
- Manen en mannen zijn twee verschillende woorden. Controleer of je een lange of een korte klank hoort.
- Hoor je een t aan het eind van een woord, maak het dan langer: hond wordt honden, dus je schrijft een d.
- Geen apostrof bij een gewoon meervoud op -s: tafels, wekkers, jongens.
- Schrijf kussentje en niet kussenje: na een toonloze -en komt -tje.
In het kort
- Lange klank in een open lettergreep: één letter (maan, manen). Korte klank: de medeklinker verdubbelt (man, mannen).
- Verleng het woord om te horen of je een d of t, b of p, v of f, z of s schrijft.
- Meervoud: meestal -en, maar -s na een toonloze -el, -em, -en of -er en bij verkleinwoorden, en 's na een losse klinker.
- Verkleinwoord: -je, -tje, -pje of -etje, afhankelijk van het einde van het woord.
- Een verkleinwoord is altijd een het-woord.
Meer Nederlands uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
