Toetsweek plannen zonder stress: zo houd je je planning vol

Het rooster van de toetsweek komt online en daar staan ze: zes of zeven toetsen in één week, van wiskunde tot geschiedenis. De meeste scholieren doen daarna een van twee dingen. Of ze beginnen in paniek met het vak waar ze het slechtst voor staan, of ze schuiven alles voor zich uit tot het echt niet meer kan. Allebei voelt logisch, allebei werkt niet.

Een goede planning is het antwoord, maar niet de planning die de meesten maken: een prachtig kleurenschema dat op dag twee al niet meer klopt. Een planning die werkt houdt rekening met tegenvallers en vertelt je wat je nu moet doen, in plaats van hoeveel uur je nog moet.

Waarom je planning meestal op dag twee sneuvelt

De klassieke fout is plannen op hoop: elke dag drie uur, elk vak evenveel, geen ruimte voor een training, een verjaardag of een dag waarop het gewoon niet lukt. Loop je één avond uit, dan klopt de rest van de week niet meer en voelt de hele planning mislukt. Vanaf dat moment plan je niet meer, je overleeft.

De tweede fout is uren plannen in plaats van taken. Dinsdag twee uur wiskunde zegt niets: je kunt twee uur in je boek staren zonder iets op te steken. Dinsdag paragraaf 4.1 en 4.2 oefenen is af of niet af, en dat verschil zie je aan het eind van de avond.

Stap 1: zet eerst alles op een rij

Plannen begint niet met dagen invullen maar met verzamelen. Zet per toets op een rij: welk vak, welke hoofdstukken of paragrafen, wat voor soort toets het is (woordjes stampen is ander werk dan een betoog schrijven) en op welke dag hij valt. Dit kost een kwartier en scheelt meteen de helft van je stress: je weet nu wat er echt op je afkomt, in plaats van een vaag gevoel van veel.

Stap 2: plan achteruit vanaf de toetsdag

Begin bij de toetsdatum en werk terug. Elke toets wil je op minstens twee of drie verschillende dagen aanraken, want stof die je op meerdere dagen herhaalt blijft veel beter hangen dan stof van één lange avond. De laatste keer plan je kort voor de toets, alleen om te herhalen. De eerste keer plan je zo vroeg mogelijk, om de stof door te nemen en te ontdekken waar de gaten zitten.

Waarom herhalen op meerdere dagen zoveel meer oplevert, lees je in Zo leer je woordjes twee keer zo snel. Dat artikel gaat over woordjes, maar het geldt voor alle stof die je uit je hoofd moet kennen.

Stap 3: plan taken van een uur of korter

Deel het werk uit stap 1 op in taken die je in een blok van pakweg 25 tot 45 minuten kunt doen: een paragraaf samenvatten, een rijtje overhoren, tien sommen maken. Kleine taken hebben twee voordelen. Je kunt ze afvinken, en dat afvinken houdt je op gang: je ziet de berg elke dag krimpen. En als er iets tussenkomt, schuift er één taak door in plaats van je hele avond.

• Formuleer elke taak zo dat je kunt zien of hij af is: paragraaf 3.2 samengevat, niet aan geschiedenis werken.
• Zet het zwaarste werk op het moment dat jij scherp bent. Voor de meesten is dat niet om tien uur 's avonds.
• Wissel vakken af: na een blok wiskunde is een blok Frans even iets heel anders voor je hoofd.
• Plan ook wanneer je stopt. Een eindtijd maakt beginnen makkelijker.

Stap 4: bouw ruimte in voor tegenslag

Houd per week minstens één dagdeel leeg als buffer. Loop je uit, dan schuift het werk naar de buffer in plaats van naar de vuilnisbak. Blijft de buffer leeg, dan heb je een vrije middag verdiend. En valt er een dag helemaal in het water, kijk dan niet naar wat je gemist hebt maar naar wat er nog moet: streep desnoods de minst belangrijke taken door. Een planning is gereedschap, geen contract.

In de toetsweek zelf

Heb je de dagen ervoor goed gebruikt, dan is de toetsweek vooral herhalen. Begin de avond voor een toets niet meer aan nieuwe stof: overhoor jezelf op wat je al geleerd hebt, kijk je eerdere fouten nog eens na en stop op tijd. Uitgerust een toets maken levert meer punten op dan om één uur 's nachts nog één hoofdstuk half kennen.

Zo doe je dit in StudyZone

De Planner in StudyZone is precies hiervoor gebouwd. Je zet je toetsen op de juiste dag, plant er taken per vak omheen en vinkt af wat klaar is; het weekoverzicht laat zien of je op schema ligt. Wil je je planning naast je bureau hangen, dan print je hem uit. En upload je een hoofdstuk, dan maakt StudyZone er een leerroute van die de stof in kleine stappen verdeelt, dus de taken van stap 3 liggen dan al voor je klaar.