VRAAG 1 · BEVOLKING EN SCHAALNIVEAU
Oefentoets
6 vragen
Bevolking en schaalniveau
Aardrijkskunde · havo 1
COMMUNITY
Oefentoets · Aardrijkskunde · havo 5 H1 en H2 Brazilië
Leerling havo 5
AardrijkskundeVak
20 vragenOmvang
WAT ZIT ERIN
1Een leerling ziet vooral filmpjes over carnaval, voetbal en stranden in Brazilië. Zij verwacht daarom dat vrijwel heel Brazilië dichtbevolkt is en aan de kust ligt. Welk begrip verklaart het best waarom haar verwachting kan afwijken van de werkelijkheid?
De antwoorden zie je tijdens het oefenen
20 vragen
1
Een leerling ziet vooral filmpjes over carnaval, voetbal en stranden in Brazilië. Zij verwacht daarom dat vrijwel heel Brazilië dichtbevolkt is en aan de kust ligt. Welk begrip verklaart het best waarom haar verwachting kan afwijken van de werkelijkheid?
De relatieve ligging zorgt ervoor dat Brazilië uitsluitend uit kustgebieden bestaat.
Een stereotiep beeld kan leiden tot een mental map die niet met de werkelijkheid overeenkomt.
Een geografisch beeld bestaat alleen uit culturele kenmerken, zoals muziek en dans.
De absolute ligging bepaalt dat alle inwoners dicht bij de Atlantische kust wonen.
2
In een gebied in het noordoosten van Brazilië wordt met water uit de São Francisco tropisch fruit voor de wereldmarkt verbouwd. Welk natuurlandschap is hier oorspronkelijk aanwezig en waarom is irrigatie noodzakelijk?
Caatinga, omdat de droge tijd er ongeveer negen maanden duurt.
Pantanal, omdat jaarlijkse overstromingen landbouw onmogelijk maken.
Cerrado, omdat hier in de zomer geen neerslag valt.
Pampa, omdat grassen er alleen met irrigatie kunnen groeien.
3
In de Pantanal wordt water tijdens de natte tijd opgeslagen in wetlands. Welk gevolg heeft deze wateropslag voor de afvoer van rivierwater uit dit gebied?
De afvoer wordt vertraagd, waardoor rivierwater ongeveer zes maanden later verder stroomt.
Het debiet wordt het hele jaar gelijk, doordat wetlands neerslag volledig opvangen.
De afvoer neemt direct toe, doordat wetlands al het opgeslagen water snel afgeven.
De rivier krijgt een groter stroomgebied, doordat wetlands extra zijrivieren vormen.
4
Welke ontstaanswijze past het best bij het Amazonebekken tussen het Hoogland van Guyana en het Hoogland van Brazilië?
Een relatief laaggelegen komvormig gebied waarin veel sedimentatie plaatsvindt.
Een lavaplateau dat bestaat uit basaltlagen uit vulkanen.
Een door erosie gevormd gebied met tafelbergen van zandsteen.
Een opgeheven riftschouder die langs de Atlantische kust is ontstaan.
5
Een bedrijf wil bauxiet uit Brazilië verwerken tot aluminium. Welke vestigingsplaats is voor de omzetting van aluinaarde in aluminium het meest gunstig volgens de studiestof?
Een gebied waar veel sediment wordt afgezet in een delta
Een gebied met veel vruchtbare kleibodems langs een rivier
Een gebied met een latosol-bodem met weinig humus
Een gebied waar elektriciteit goedkoop beschikbaar is
6
In een tropisch gebied zakt veel regenwater door de bodem. Mineralen lossen op en worden met het water naar diepere bodemlagen afgevoerd. Welk gevolg verklaart dat in de bovenste bodemlagen bauxiet kan ontstaan?
Sedimentlagen met ijzer worden op de bodem van een oceaan samengedrukt.
Humus hoopt zich op en vormt een dikke, vruchtbare bovenlaag.
Kleideeltjes worden door jaarlijkse overstromingen in de bodem afgezet.
IJzer- en aluminiumverbindingen blijven in hoge concentraties achter.
7
Vochtige lucht vanaf de Atlantische Oceaan waait tegen het kustgebergte in noordoostelijk Brazilië. Welk proces verklaart dat aan de loefzijde van dit gebergte veel neerslag valt?
De lucht warmt bij de evenaar sterk op en veroorzaakt stijgingsregens.
Warme en koude lucht ontmoeten elkaar boven het gebergte en veroorzaken frontale regens.
De lucht wordt tegen het gebergte omhooggestuwd, koelt af en veroorzaakt stuwingsregens.
De lucht daalt aan de loefzijde, warmt op en condenseert tot neerslag.
8
Een gebied in Brazilië ligt dicht bij de evenaar. Door de jaarlijkse verschuiving van de ITCZ kent het gebied een korte droge periode, maar de rest van het jaar valt veel neerslag. Welk tropisch klimaat past het best bij dit gebied?
Tropisch savanneklimaat (Aw)
Tropisch moessonklimaat (Am)
Steppeklimaat (BS)
Tropisch regenwoudklimaat (Af)
9
Twee plaatsen liggen in het zuiden van Brazilië op ongeveer dezelfde breedteligging. Plaats X ligt laag en dicht bij zee, terwijl plaats Y op het Araucárias Plateau ligt. Welk klimaatverschil is volgens de studiestof het best te verwachten?
Plaats X heeft het hele jaar minder neerslag doordat de zee kouder is dan het plateau.
Plaats Y heeft hogere zomertemperaturen doordat het verder van de evenaar ligt.
Plaats X heeft een droge winter doordat het lager ligt dan plaats Y.
Plaats Y heeft lagere zomertemperaturen en vaker, strengere vorst dan plaats X.
10
Brazilië importeert relatief veel halffabricaten en eindproducten, terwijl het aandeel grondstoffen in het importpakket klein is. Welke verklaring past het best bij deze samenstelling?
Brazilië importeert vooral grondstoffen, omdat halffabricaten en eindproducten niet nodig zijn voor de economie.
Brazilië beschikt nauwelijks over delfstoffen en moet daarom vooral grondstoffen uit het buitenland invoeren.
Brazilië bewerkt een deel van zijn eigen grondstoffen, maar importeert ook eindproducten die na bewerking in het buitenland terugkeren.
Brazilië verwerkt alle grondstoffen uitsluitend tot hoogwaardige eindproducten voor de export.
11
De waarde van de Braziliaanse export stijgt, terwijl de waarde van de import gelijk blijft. Welke ontwikkeling past het best bij de gevolgen die in de studiestof worden genoemd?
De handelsbalans wordt positiever, maar de export heeft geen invloed op de benodigde productie.
De handelsbalans wordt negatiever en de productie neemt af, waardoor banen verdwijnen.
De handelsbalans wordt positiever en er is meer productie nodig, wat werkgelegenheid kan ondersteunen.
De handelsbalans blijft gelijk, omdat import altijd even belangrijk is als export.
12
Een grensoverschrijdend probleem vraagt om gezamenlijk beleid van meerdere Zuid-Amerikaanse landen. In enkele landen komt een extreemlinkse regering aan de macht, terwijl andere landen juist een extreemrechtse regering krijgen. Welk gevolg voor de samenwerking ligt volgens de studiestof het meest voor de hand?
De landen krijgen vergelijkbare exportpakketten, doordat hun politieke keuzes verschillen.
De fysieke barrières tussen de landen verdwijnen, doordat regeringen nieuw beleid maken.
De handel neemt automatisch toe, doordat regeringen elkaars politieke verschillen willen verkleinen.
Politieke integratie wordt moeilijker, doordat landen verder uiteenlopende politieke doelen hebben.
13
Stel dat de wereldmarktprijs van soja en ijzererts daalt, terwijl Brazilië door reprimaire ontwikkeling een groter deel van zijn exportinkomsten uit deze producten haalt. Welk gevolg ligt dan het meest voor de hand?
De Braziliaanse industrie wordt automatisch concurrerender door de lagere prijzen van grondstoffen.
Brazilië wordt een centrumland, omdat landbouw en mijnbouw belangrijker worden.
De import van halffabricaten verdwijnt, omdat Brazilië meer primaire producten uitvoert.
De exportinkomsten van Brazilië kunnen sterk dalen, omdat primaire producten gevoelig zijn voor wisselende wereldmarktprijzen.
14
Een Braziliaanse regering stimuleert internationale sportevenementen en toerisme om Brazilië zichtbaarder te maken in de wereld. Welk mogelijk gevolg voor de Braziliaanse cultuur past het best bij de studiestof?
Brazilië wordt hierdoor permanent lid van de VN-Veiligheidsraad.
De politieke polarisatie in Zuid-Amerika neemt hierdoor automatisch af.
De handel met andere landen verdwijnt doordat toerisme een culturele relatie is.
Bepaalde Braziliaanse cultuurelementen kunnen door buitenlandse contacten deels verloren gaan.
15
Brazilië wil de nadelige gevolgen van de global shift beperken. De overheid stimuleert daarom bedrijven om meer hoogwaardige producten te ontwikkelen voor export. Welk gevolg past het best bij deze strategie?
Brazilië wordt sterker afhankelijk van de export van soja, ijzererts en ruwe olie.
De economische betekenis van gebieden rond de Grote Oceaan neemt hierdoor af.
Brazilië wordt minder afhankelijk van schommelende wereldprijzen van primaire producten.
Brazilië verliest hierdoor zijn positie als regionale grootmacht in Zuid-Amerika.
16
Een land in Zuid-Amerika heeft een lager bnp per inwoner en een lagere hdi dan enkele buurlanden. Toch heeft dit land veruit de grootste oppervlakte, bevolking en totale bnp van de regio. Welke conclusie past het best bij deze gegevens?
Het land is geen regionale grootmacht, omdat het bnp per inwoner lager is dan in buurlanden.
Het land heeft de hoogste hdi van de regio, omdat het totale bnp het grootst is.
Het land behoort tot het centrum, omdat de totale bevolking groter is dan die van de buurlanden.
Het land is een regionale grootmacht, maar de welvaart en ontwikkeling per inwoner zijn niet het hoogst.
17
Een leerling ziet vooral video's over criminaliteit in Rio de Janeiro en besluit daarom een uitwisseling naar heel Brazilië af te zeggen. Welke verklaring past het best bij dit besluit?
De leerling gebruikt een mental map die door eenzijdige beelden kan afwijken van de werkelijkheid.
De leerling bepaalt de absolute ligging van Brazilië aan de hand van mediabeelden.
De leerling vormt een geografisch beeld dat alleen uit bevolkingskenmerken bestaat.
De leerling gebruikt de relatieve ligging om het klimaat van Brazilië te beoordelen.
18
Een boer in het noordoosten van Brazilië wil in een gebied met een droge tijd van ongeveer negen maanden grootschalig tropisch fruit voor de wereldmarkt telen. Welke maatregel is volgens de studiestof noodzakelijk?
Omschakeling naar koffieteelt op verweerde basaltbodems
Aanleg van stuwdammen om smeltwater uit de Andes op te slaan
Uitbreiding van veeteelt zonder aanvullende watervoorziening
Irrigatie met rivierwater, onder meer uit de São Francisco
19
Waarom kan in een smalle strook langs de oostkust van Brazilië een tropisch regenwoudklimaat voorkomen, hoewel dit niet dicht bij de evenaar ligt?
De ITCZ ligt hier het hele jaar boven het gebied.
Koude lucht van de Falklandstroom veroorzaakt stijgingsregens.
Water uit de Amazone verdampt en veroorzaakt frontale regens.
Vochtige zuidoostpassaat wordt tegen het kustgebergte omhoog gedwongen.
20
In het stroomgebied van de Paraguay wordt een groot deel van de wetlands van de Pantanal drooggelegd. Welk gevolg voor de afvoer van rivierwater past het best bij de studiestof?
Het debiet neemt altijd af, omdat wetlands zelf geen water bevatten.
De afvoer wordt sterker vertraagd, doordat minder water kan wegstromen.
De afvoer wordt minder vertraagd, waardoor water sneller wordt afgevoerd.
Het regiem verandert niet, omdat alleen neerslag en verdamping bepalend zijn.
Meer Aardrijkskunde uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
