Sparen, rente en beleggen
Samenvatting
beleggen en krediet
Economie · havo 4
COMMUNITY
Oefentoets · Economie · havo 4 Samenwerken en onderhandelen: los het spel op en reken de ruimte uit
StudyZone
EconomieVak
12 vragenOmvang
WAT ZIT ERIN
1Supermarkten Alfa en Beta kiezen tegelijk een hoge of een lage prijs. Weekwinst in duizenden euro's, eerst Alfa, dan Beta: allebei hoog (10; 10), Alfa hoog en Beta laag (4; 12), Alfa laag en Beta hoog (12; 4), allebei laag (6; 6). Welke uitspraak over de strategie van Alfa is juist?
De antwoorden zie je tijdens het oefenen
12 vragen
1
Supermarkten Alfa en Beta kiezen tegelijk een hoge of een lage prijs. Weekwinst in duizenden euro's, eerst Alfa, dan Beta: allebei hoog (10; 10), Alfa hoog en Beta laag (4; 12), Alfa laag en Beta hoog (12; 4), allebei laag (6; 6). Welke uitspraak over de strategie van Alfa is juist?
Een lage prijs is dominant, want die levert Alfa altijd meer op.
Een hoge prijs is dominant, want samen hoog geeft de meeste winst.
Alfa heeft geen dominante strategie: het hangt af van Beta.
Een lage prijs is dominant, want dan verdient Alfa meer dan Beta.
2
Gebruik dezelfde supermarkten. Het spel is symmetrisch, dus ook voor Beta is een lage prijs dominant. Welke uitkomst is het Nash-evenwicht?
Allebei hoog met (10; 10)
Alfa laag en Beta hoog met (12; 4)
Allebei laag met (6; 6)
Er is geen evenwicht, want ze kiezen tegelijk
3
Bij de supermarkten komen Alfa en Beta uit op (6; 6), terwijl (10; 10) mogelijk was. Waarom is dit een gevangenendilemma?
Elk volgt zijn eigen belang, en samen komen ze slechter uit dan mogelijk was.
Een van beide verdient in het evenwicht veel meer dan de ander.
Ze weten niet welke prijs de ander kiest, dus ze kiezen willekeurig.
Samenwerken is verboden, dus de uitkomst (10; 10) kan niet bestaan.
4
Fietsenwinkels Ronde en Spaak kiezen of ze op zondag opengaan. Weekwinst in honderden euro's, eerst Ronde, dan Spaak: allebei open (4; 1), Ronde open en Spaak dicht (6; 2), Ronde dicht en Spaak open (3; 5), allebei dicht (5; 4). Welke uitkomst is het Nash-evenwicht?
Ronde dicht en Spaak open
Allebei dicht
Allebei open
Ronde open en Spaak dicht
5
Drie producenten van cement spreken stiekem af dat ze allemaal minder produceren, zodat de prijs hoog blijft. Waarom houdt zo'n kartel vaak geen stand, ook als de ACM het niet ontdekt?
De leden verdienen samen minder dan wanneer ze met elkaar concurreren.
Elk lid verdient extra door stiekem meer te produceren als de rest zich eraan houdt.
Elk lid heeft een dominante strategie om zich aan de afspraak te houden.
Consumenten kopen bij een hogere prijs niets meer, dus de afspraak levert niets op.
6
Alfa en Beta kiezen niet één keer een prijs, maar elke week opnieuw, en ze weten niet wanneer dat stopt. Waarom kunnen ze nu wel uitkomen op allebei een hoge prijs?
In een herhaald spel mogen bedrijven onderling prijsafspraken maken.
Wie deze week laag kiest, kan de weken daarna worden gestraft.
De uitbetalingen veranderen, waardoor laag niet meer dominant is.
Ze kiezen nu na elkaar, zodat ze kunnen terugredeneren.
7
Alfa speelt tit-for-tat. Beta werkt in week 1 samen (hoge prijs), wijkt in week 2 af (lage prijs) en werkt in week 3 weer samen. Wat doet Alfa in week 3 en in week 4?
Week 3 samenwerken en week 4 samenwerken
Week 3 afwijken en week 4 samenwerken
Week 3 afwijken en week 4 afwijken
Week 3 samenwerken en week 4 afwijken
8
Yara wil een tweedehands auto kopen en wil hooguit € 4.500 betalen. De verkoper wil de auto voor minstens € 3.800 verkopen. Hoe groot is de onderhandelingsruimte?
€ 4.150
€ 700
€ 8.300
Er is geen ruimte, want ze willen allebei iets anders
9
Yara (hooguit € 4.500) en de verkoper (minstens € 3.800) spreken een prijs af van € 4.300. Hoeveel wint elk van beiden bij deze ruil?
Yara € 500 en de verkoper € 200
Yara € 350 en de verkoper € 350
Yara € 200 en de verkoper € 500
Yara € 700 en de verkoper € 0
10
Yara (hooguit € 4.500) ontdekt dat ze bij een ander een vergelijkbare auto kan kopen voor € 4.100. De verkoper wil nog steeds minstens € 3.800. Hoe groot is de onderhandelingsruimte nu?
€ 700
€ 400
€ 300
€ 0
11
Bij cao-onderhandelingen dreigt een vakbond met een staking. Waarom zet die dreiging druk op beide partijen?
Een staking is verboden, dus de werkgever moet direct toegeven.
Bij een staking bepaalt de overheid het nieuwe loon.
Een staking levert de vakbond extra geld op voor hogere lonen.
Een staking kost de werkgever omzet en de werknemers loon.
12
Een grote supermarktketen overweegt een filiaal in een dorp waar alleen een kleine supermarkt zit. Opent de keten niet, dan krijgt de keten 0 en de kleine 8. Opent de keten wel, dan kiest de kleine daarna: een prijzenoorlog (keten -2, kleine 1) of de markt delen (keten 3, kleine 4). Wat is de uitkomst als beide rationeel kiezen?
De keten opent niet, want de kleine dreigt met een prijzenoorlog.
De keten opent en de kleine kiest ervoor de markt te delen.
De keten opent en de kleine begint een prijzenoorlog.
De keten opent niet, want de kleine krijgt dan het meest.
Meer Economie uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
