Samenvatting · Aardrijkskunde · havo 2 Nigeria: verschillen, groei en ontwikkeling

Nigeria: verschillen, groei en ontwikkeling

1. Nigeria: rijk land, arm volk?

Nigeria heeft met ruim 230 miljoen inwoners de grootste bevolking van Afrika. Het land is rijk aan natuurlijke hulpbronnen, vooral aardolie. Toch leven veel Nigerianen in armoede. Dat komt doordat de rijkdom ongelijk verdeeld is en de economie sterk afhankelijk is van olie.

Nigeria is een land van grote verschillen:

• verschillen in landschap en klimaat;
• verschillen in bevolkingsdichtheid en welvaart;
• verschillen tussen bevolkingsgroepen en godsdiensten;
• verschillen tussen rijke en arme wijken in steden;
• verschillen tussen het relatief rijke zuiden en het relatief arme noorden.

2. Landschap, landbouw en bevolkingsspreiding

Van zuid naar noord verandert het landschap. Daardoor veranderen ook de mogelijkheden voor landbouw en de plaats waar mensen wonen.

• Mangroven zijn bomen die in zout water langs tropische kusten groeien. Ze zijn belangrijk als kraamkamer voor jonge vissen en schaaldieren.
• Veel mangrovebossen verdwijnen door de uitbreiding van kuststeden, zoals Lagos en Port Harcourt.
• Hoe noordelijker je in Nigeria komt, hoe langer de droge tijd duurt. Daardoor is landbouw moeilijker.
• In het zuiden zijn meer banen in de industrie en de dienstensector. De lonen zijn daar meestal hoger dan in de landbouw.
• In het noorden levert een boerderij, winkel of werkplaats vaak weinig inkomen op.

3. Culturele verschillen en conflicten

Nigeria is een multiculturele samenleving: er wonen veel bevolkingsgroepen met verschillende culturen samen in één land. Nigeria heeft ongeveer 250 bevolkingsgroepen en er worden ongeveer vijfhonderd talen gesproken.

• Veel Nigerianen spreken ook pidgin, een mix van Engels, Portugees en lokale taal.
• In het noorden wonen vooral moslims.
• In het zuiden wonen vooral christenen.
• In het midden zijn ook veel natuurgodsdiensten, zoals voodoo.
• Grote delen van Nigeria zijn een religieuze mengelmoes.

Nigeria was vroeger een Britse kolonie. Toen het land in 1960 onafhankelijk werd, bleven de koloniale grenzen bestaan. Daardoor kwamen veel verschillende volken in één land terecht.

Om rekening te houden met culturele verschillen is Nigeria verdeeld in deelstaten. Deelstaten zijn gebieden binnen een land met veel zelfbestuur. Bevolkingsgroepen kregen hierdoor enige autonomie, maar moeten die wel delen met andere groepen in dezelfde deelstaat.

Oorzaken van spanningen

Conflicten tussen bevolkingsgroepen hebben verschillende oorzaken:

• strijd om politieke macht;
• discriminatie van kleinere bevolkingsgroepen;
• strijd om natuurlijke hulpbronnen, zoals olie, landbouwgrond of mijnen;
• strijd tussen christenen en moslims;
• ruimtelijke ongelijkheid tussen het rijke zuiden en het arme noorden;
• sociale ongelijkheid tussen rijke en arme inwoners van steden zoals Lagos en Kano.

4. Olie: belangrijke inkomsten, maar ook problemen

Nigeria haalt ongeveer 1,6 miljoen vaten olie per dag uit de grond. Aardolie levert veel geld op, maar maakt Nigeria ook kwetsbaar.

De olie-inkomsten hangen af van drie zaken:

Nigeria had in 2014 het hoogste bruto nationaal product (bnp) van Afrika. In 2025 stond het land op de vierde plaats, na Zuid-Afrika, Egypte en Algerije. Het bnp is de totale waarde van wat inwoners en bedrijven van een land in een jaar verdienen of produceren.

Nadelen van de olie-industrie

• In de olie-industrie werken weinig mensen, dus olie zorgt niet voor veel werkgelegenheid.
• Een deel van de winst gaat naar buitenlandse bedrijven.
• Olielekkages en explosies door illegaal aftappen vervuilen de Nigerdelta.
• Door de aandacht voor olie werd te weinig geïnvesteerd in landbouw en industrie.
• Veel fabrieken zijn verwaarloosd, waardoor er weinig productie, werkgelegenheid en export van industrieproducten is.

Diversificatie en exportvalorisatie

Diversificatie betekent dat een land meer verschillende inkomstenbronnen krijgt. Nigeria wil dus minder afhankelijk worden van olie en meer verdienen aan bijvoorbeeld landbouw, industrie, IT en creatieve industrie.

Exportvalorisatie betekent dat een land producten vóór de export meer waard maakt door ze te verwerken.

• Nigeria exporteerde lange tijd vooral ruwe olie.
• Die olie werd in het buitenland geraffineerd tot brandstof.
• Nigeria moest daarna brandstof importeren.
• Sinds 2023 heeft Nigeria een eigen olieraffinaderij.
• Ook wil Nigeria lithium niet alleen als grondstof uitvoeren, maar bijvoorbeeld verwerken tot lithiumbatterijen.

5. Kansen en bedreigingen voor ontwikkeling

Nigeria heeft belangrijke kansen voor ontwikkeling:

• een grote beroepsbevolking van 113 miljoen mensen;
• natuurlijke hulpbronnen, zoals aardolie, aardgas, steenkool, ijzererts en lithium;
• vruchtbare landbouwgrond en weinig reliëf;
• een grote afzetmarkt door de snel groeiende bevolking;
• groeiende sectoren zoals IT, mode, film en muziek;
• geld van Nigerianen in het buitenland.

Remittances zijn geldzendingen van migranten naar familie in hun herkomstland. Ongeveer 17 miljoen Nigerianen wonen buiten Nigeria. Hun remittances zijn samen ongeveer gelijk aan 10% van het bnp.

Er zijn ook bedreigingen:

• slechte wegen en spoorlijnen zorgen voor vertragingen;
• verse producten zoals groente en vlees bederven sneller;
• bedrijven investeren minder als grondstoffen niet op tijd bij fabrieken komen;
• veel Nigerianen werken in de informele sector: werk zonder vaste zekerheid en vaak zonder belastingbetaling;
• de overheid ontvangt daardoor minder belastinggeld voor scholen, ziekenhuizen en infrastructuur;
• door braindrain vertrekken bijvoorbeeld artsen naar rijkere landen, terwijl Nigeria hen nodig heeft;
• er is veel corruptie;
• de stroomvoorziening is onbetrouwbaar.

De slechte elektriciteitsvoorziening wordt spottend NEPA genoemd: Never Expect Power Always. Generatoren zijn duur. Daardoor hebben arme gezinnen, kleine bedrijven en grote fabrieken moeite om goed te functioneren.

6. Lagos: snelle groei en ruimtelijke problemen

Lagos is een megastad en de een-na-grootste stad van Afrika. In 1960 had Lagos ongeveer 200.000 inwoners. Tegenwoordig wonen er ruim 15 miljoen mensen, al lopen schattingen uiteen van 15 tot 21 miljoen.

Volgens prognoses kan Lagos in 2100 groeien tot 88 miljoen inwoners. De groei komt door:

• ruraal-urbane migratie: mensen verhuizen van het platteland naar de stad;
• hoge natuurlijke bevolkingsgroei: veel jonge inwoners krijgen kinderen;
• sociale bevolkingsgroei door migratie naar de stad.

De snelle groei veroorzaakt grote ruimtelijke uitdagingen:

• tekort aan woningen;
• te weinig werkgelegenheid;
• druk op scholen, waterleidingen, riolering en elektriciteit;
• overvolle wegen en lange files;
• problemen bij bruggen tussen het vasteland en de eilanden.

Ongeveer 70% van de bevolking woont in ongeplande wijken, vaak zelfbouwwijken. Makoko is zo’n wijk en ligt deels op palen in het water. De rijkere eilanden bevatten veel bedrijven, terwijl veel werknemers op het vasteland wonen. Daardoor reizen dagelijks miljoenen mensen over de bruggen naar hun werk.

In geplande wijken, zoals Lekki, zijn wegen, riolering, waterleidingen, elektriciteitskabels, winkels, scholen en sportvelden vooraf aangelegd. Deze wijken zijn vooral bedoeld voor de middenklasse.

Voorbeeld