zakelijke e-mail
Samenvatting
Een zakelijke e-mail schrijven die meteen goed overkomt
Nederlands · mbo 1
COMMUNITY
Samenvatting · Nederlands · mbo 2 Zakelijke teksten lezen: zo haal je snel de juiste informatie
StudyZone
NederlandsVak
WAT ZIT ERIN
1Op de werkvloer, in de les en op het examen lees je teksten om iets te doen of te weten: een handleiding, een brief, een website, een offerte. Na deze samenvatting weet je hoe je je leesdoel bepaalt, welke manier van lezen daarbij past, hoe je tekstsoort, hoofdgedachte en…
Bewaar deze samenvatting
Op de werkvloer, in de les en op het examen lees je teksten om iets te doen of te weten: een handleiding, een brief, een website, een offerte. Na deze samenvatting weet je hoe je je leesdoel bepaalt, welke manier van lezen daarbij past, hoe je tekstsoort, hoofdgedachte en tekstverbanden herkent en hoe je informatie uit tabellen en schema's haalt.
Welk niveau je moet halen, hangt af van je opleiding. Voor mbo-niveau 1, 2 en 3 is dat 2F, voor niveau 4 is dat 3F. Bij 2F lees je kortere teksten over bekende onderwerpen met een duidelijke opbouw. Bij 3F zijn de teksten langer en moeilijker, staat belangrijke informatie er soms tussen de regels door en vergelijk je meerdere teksten.
Eerst: waarom lees je?
Je leest anders als je een telefoonnummer zoekt dan als je een instructie moet uitvoeren. Bepaal daarom eerst je leesdoel en kies daarna de manier van lezen.
| Leesdoel | Manier van lezen | Zo doe je het |
|---|---|---|
| een eerste indruk krijgen | oriënterend lezen | kijk naar titel, kopjes, afbeeldingen, bron en datum |
| snel zien waar het over gaat | globaal lezen | lees de eerste en laatste alinea en de eerste zin van elke alinea |
| één antwoord of gegeven vinden | zoekend of selectief lezen | zoek kernwoorden, gebruik de inhoudsopgave of zoekfunctie |
| alles goed begrijpen | intensief lezen | lees alinea voor alinea, onderstreep, vat per alinea samen |
Tekstsoort en doel
Een schrijver heeft altijd een doel. Daar hoort een tekstsoort bij.
| Doel | Voorbeelden | Zo herken je het |
|---|---|---|
| informeren | nieuwsbericht, uitleg op een website | feiten, weinig mening, neutrale toon |
| instrueren | handleiding, werkinstructie, recept | stappen in volgorde, opdrachten zoals "draai" en "controleer" |
| overtuigen | betoog, reclame, opiniestuk | een mening met argumenten, positieve of negatieve woorden |
| activeren | flyer, oproep, advertentie | je moet iets doen: "Meld je nu aan" |
| amuseren | verhaal, column | humor, spanning, beeldende taal |
Let op
overtuigen en activeren lijken op elkaar. Bij overtuigen wil de schrijver dat je iets gaat vinden, bij activeren dat je iets gaat doen.
Onderwerp en hoofdgedachte
- Het onderwerp is waar de tekst over gaat, in een paar woorden.
- De hoofdgedachte is de belangrijkste boodschap of conclusie van de tekst, in één zin.
- De kernzin is de belangrijkste zin van een alinea, vaak de eerste of de laatste.
Zoek de hoofdgedachte in de titel, de inleiding en het slot. Zet je de kernzinnen achter elkaar, dan krijg je een korte samenvatting.
Tekstverbanden en signaalwoorden
Een tekstverband is de relatie tussen zinnen of alinea's. Signaalwoorden laten dat verband zien.
| Verband | Signaalwoorden | Voorbeeld |
|---|---|---|
| opsomming | ook, bovendien, daarnaast | De cursus is goedkoop. Bovendien is hij kort. |
| tegenstelling | maar, echter, toch | Het is goedkoop. Toch kopen weinig mensen het. |
| oorzaak en gevolg | doordat, daardoor, waardoor | Doordat het regende, ging het feest niet door. |
| reden | omdat, want, daarom | Ik blijf thuis, omdat ik ziek ben. |
| voorwaarde | als, mits, tenzij | Als je op tijd bent, kun je meerijden. |
| volgorde | eerst, daarna, ten slotte | Eerst boor je het gat, daarna draai je de schroef erin. |
Informatie uit tabellen en schema's halen
Bij tabellen, grafieken en schema's let je op deze punten:
1
Lees de titel en de kopjes van rijen en kolommen.
2
Kijk naar de eenheden: euro's, procenten, uren, stuks.
3
Zoek de rij en de kolom die bij de vraag horen en lees het getal op het kruispunt.
4
Controleer de bron en het jaartal. Oude gegevens kunnen verouderd zijn.
Voorbeeld
een offerte voor schilderwerk.
| Onderdeel | Aantal | Prijs per stuk | Totaal |
|---|---|---|---|
| verfroller | 3 | 4,50 euro | 13,50 euro |
| blik verf | 2 | 18,95 euro | 37,90 euro |
| afplaktape | 1 | 2,75 euro | 2,75 euro |
Wat is de totaalprijs? Tel de laatste kolom op: 13,50 + 37,90 + 2,75 = 54,15. De totaalprijs is dus 54,15 euro. Reken ook zelf na: 3 × 4,50 = 13,50 en 2 × 18,95 = 37,90.
Een instructie lezen
- Lees eerst de hele instructie door voordat je begint.
- Let op de volgorde: de stappen staan vaak genummerd.
- Waarschuwingen (let op, gevaar, draag een veiligheidsbril) lees je extra goed.
- Wat staat er vooraf? Gereedschap, materiaal en voorwaarden staan vaak bovenaan.
Vragen beantwoorden
1
Lees eerst de vraag. Onderstreep het vraagwoord (wie, wat, waarom, hoe) en het belangrijkste woord.
2
Zoek de plek in de tekst waar de vraag over gaat.
3
Lees de zin ervoor en erna om het verband te begrijpen.
4
Beantwoord precies wat gevraagd wordt, in je eigen woorden, tenzij een citaat gevraagd wordt.
5
Bij meerkeuze: streep eerst de antwoorden door die zeker niet kloppen.
Valkuilen
- Meteen beginnen met lezen zonder te bedenken wat je zoekt.
- Een antwoord kiezen dat in de tekst staat maar niet bij de vraag past.
- Woorden als niet, behalve en alleen over het hoofd zien.
- Bij tabellen de eenheid of het jaartal vergeten.
- Een mening aanzien voor een feit. Een feit kun je controleren, een mening is een oordeel.
In het kort
- Bepaal eerst je leesdoel en kies dan oriënterend, globaal, zoekend of intensief lezen.
- Tekstdoelen: informeren, instrueren, overtuigen, activeren en amuseren.
- Onderwerp is een paar woorden, hoofdgedachte is één zin, kernzin is de belangrijkste zin van een alinea.
- Signaalwoorden laten tekstverbanden zien: opsomming, tegenstelling, oorzaak en gevolg, reden, voorwaarde en volgorde.
- Let bij tabellen op titel, kopjes, eenheden, bron en jaartal.
- Lees eerst de vraag, zoek dan de goede plek in de tekst en beantwoord precies wat er staat.
Meer Nederlands uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
