Samenvatting · Scheikunde · vwo 4 Bindingen tussen moleculen

Bindingen tussen moleculen

• Moleculaire stoffen kunnen voorkomen in de vaste fase, vloeibare fase en gasfase. Bij faseovergangen veranderen de bindingen tussen moleculen, niet de atoombindingen in een molecuul.
• In de vaste fase vormen moleculen meestal een molecuulrooster. Ze trillen op hun plaats. Bij hogere temperatuur neemt hun bewegingsenergie toe, waardoor de afstand groter wordt en de aantrekkingskrachten verzwakken.
• Bij het smeltpunt kunnen moleculen uit het rooster bewegen. Boven het kookpunt is de kinetische energie groot genoeg om de bindingen tussen moleculen volledig te verbreken.

Vanderwaalsbinding

• Een vanderwaalsbinding is een zwakke aantrekkingskracht tussen moleculen in de vaste of vloeibare fase.
• Door de voortdurende beweging van elektronen ontstaan tijdelijk licht positieve en licht negatieve delen in een molecuul. Tegengestelde tijdelijke ladingen trekken elkaar aan.
• De sterkte hangt af van:
  • molecuulgrootte: grotere moleculen hebben meer elektronen en dus sterkere vanderwaalsbindingen;
  • contactoppervlak: onvertakte moleculen hebben meestal een groter contactoppervlak dan vertakte moleculen met dezelfde molecuulformule;
  • afstand tussen moleculen: een kleinere afstand geeft sterkere aantrekkingskrachten.
• Sterkere bindingen tussen moleculen leiden tot een hoger smeltpunt en kookpunt. In de gasfase zijn moleculen zo ver van elkaar verwijderd dat de vanderwaalsbindingen verbroken zijn.

Waterstofbruggen

• In water trekt O de elektronen in een O–H-binding sterker aan dan H. Daardoor krijgt O een $\delta -$-lading en H een $\delta +$-lading.
• Door de geknikte vorm is water een dipoolmolecuul: het heeft een permanent positieve en negatieve kant.
• Een waterstofbrug is een relatief sterke elektrostatische aantrekkingskracht tussen zulke moleculen en wordt met een stippellijn weergegeven.
• Waterstofbruggen verklaren waarom water, ondanks zijn kleine molecuulmassa, een opvallend hoog smelt- en kookpunt heeft.
• Waterstofbruggen kunnen voorkomen bij de groepen O–H, N–H en C=O.