1De industriële revolutie begon in de tweede helft van de achttiende eeuw in Groot-Brittannië. Welke combinatie van factoren verklaart dat het best?
De antwoorden zie je tijdens het oefenen
12 vragen
1
De industriële revolutie begon in de tweede helft van de achttiende eeuw in Groot-Brittannië. Welke combinatie van factoren verklaart dat het best?
Een absolute vorst die fabrieken liet bouwen en lonen en prijzen vaststelde
Landbouwrevolutie, kapitaal uit handel en koloniën, steenkool en ijzererts en een groot afzetgebied
Een gesloten economie zonder buitenlandse handel, zodat al het kapitaal in eigen land bleef
Veel waterkracht en windmolens, waardoor steenkool en stoomkracht overbodig waren
2
In de achttiende eeuw werden in Engeland veel gemeenschappelijke gronden omheind en privébezit van grootgrondbezitters: de enclosures. Hoe droeg dat bij aan de industrialisatie?
Kleine boeren verloren hun grond en trokken als goedkope arbeidskrachten naar de steden
Boeren kregen meer eigen grond en begonnen met dat geld zelf fabrieken op het platteland
De voedselproductie daalde, waardoor de bevolking kromp en machines nodig werden
Grootgrondbezitters verboden fabrieken op hun land, zodat die naar de koloniën verhuisden
3
Vóór de stoommachine stonden spinnerijen vaak bij snelstromende rivieren. Waarom veranderde dat door de stoommachine die James Watt had verbeterd?
De stoommachine had geen steenkool nodig, zodat fabrieken ver van mijnen konden staan
De stoommachine werkte op windkracht, zodat fabrieken aan de kust werden gebouwd
Fabrieken waren niet meer gebonden aan stromend water en konden in steden worden gebouwd
Stoommachines waren verboden langs rivieren, omdat ze het water vervuilden
4
Een Nederlandse tijdgenoot klaagt halverwege de negentiende eeuw dat rijke Amsterdamse kooplieden hun geld liever in buitenlandse staatsleningen en handel steken dan in fabrieken. Welke verklaring voor de late industrialisatie van Nederland wordt door deze bron ondersteund?
Er was in Nederland te weinig steenkool voor stoommachines
Kapitaal ging liever naar handel en leningen dan naar de industrie
De Nederlandse regering verbood fabrieken om de handel te beschermen
Er waren in Nederland te weinig arbeiders voor de fabrieken
5
Een wever die thuis op zijn eigen weefgetouw werkte, gaat rond 1840 aan de slag in een textielfabriek. Welke verandering past bij deze overgang naar loonarbeid?
Hij wordt eigenaar van de machines waaraan hij in de fabriek werkt
Hij is horig en mag de fabriek niet verlaten zonder toestemming
Werk en woning raken gescheiden en het gezin hangt af van zijn loon
Hij bepaalt voortaan zelf zijn werktijden en de prijs van zijn stof
6
Een fabrikant schrijft rond 1870 dat de overheid zich niet moet bemoeien met de arbeidstijden in zijn fabriek. Loon en werktijd zijn volgens hem een zaak van vraag en aanbod op de vrije markt, net als de prijs van zijn producten. Bij welke stroming past dit standpunt het best?
Het klassieke liberalisme
Het socialisme
Het confessionalisme
Het sociaal-liberalisme
7
In 1891 schreef paus Leo XIII de encycliek Rerum Novarum. Hij riep op tot rechtvaardige lonen en samenwerking tussen werkgevers en arbeiders, en wees de klassenstrijd af. Welke oplossing van de sociale kwestie past bij dit standpunt?
De revolutionair-socialistische oplossing
De klassiek-liberale oplossing
De sociaaldemocratische oplossing
De confessionele oplossing
8
In de jaren 1880 voerde de Duitse kanselier Bismarck verzekeringen in tegen ziekte, ongevallen en ouderdom. Wat was een belangrijk motief daarvoor?
Hij was zelf socialist en wilde de bezittende klasse uiteindelijk afschaffen
De Duitse grondwet verplichtte hem om alle eisen van de vakbonden uit te voeren
Hij wilde met de premies de verovering van koloniën in Afrika betalen
Hij wilde arbeiders aan de staat binden en de socialisten de wind uit de zeilen nemen
9
Zet deze gebeurtenissen in de juiste volgorde: algemeen vrouwenkiesrecht, Kinderwetje van Van Houten, Grondwet van Thorbecke, algemeen mannenkiesrecht.
Grondwet van Thorbecke, Kinderwetje, algemeen mannenkiesrecht, algemeen vrouwenkiesrecht
Kinderwetje, Grondwet van Thorbecke, algemeen mannenkiesrecht, algemeen vrouwenkiesrecht
Grondwet van Thorbecke, Kinderwetje, algemeen vrouwenkiesrecht, algemeen mannenkiesrecht
Grondwet van Thorbecke, algemeen mannenkiesrecht, Kinderwetje, algemeen vrouwenkiesrecht
10
In 1880 mocht maar een klein deel van de volwassen mannen in Nederland stemmen voor de Tweede Kamer. Welke regeling uit de grondwet van 1848 verklaart dat?
Ministeriële verantwoordelijkheid
Evenredige vertegenwoordiging
Censuskiesrecht
Rechtstreekse verkiezing van de Tweede Kamer
11
Wat is het belangrijkste verschil tussen het moderne imperialisme van na 1870 en de handel van de VOC in de zeventiende eeuw?
De VOC gebruikte geen geweld, de imperialistische staten wel
Het moderne imperialisme ging om prestige en niet om grondstoffen
De VOC bestuurde heel Afrika, het moderne imperialisme alleen Azië
Westerse staten gingen nu grote gebieden direct besturen
12
Een Britse dichter schrijft eind negentiende eeuw dat het de zware plicht van de blanke man is om andere volken te beschaven, ook als die daar niet om vragen. Welk motief voor het moderne imperialisme komt in deze bron naar voren?
Een economisch motief: grondstoffen en afzetmarkten
Een ideologisch motief: het idee van een beschavingsmissie
Een technisch motief: stoomschepen, kinine en moderne geweren
Een politiek motief: prestige en rivaliteit tussen staten