Samenvatting · Economie · mavo 4 Loon, prijzen en inflatie

Loon, prijzen en inflatie

Loon en inkomen

• Brutoloon is het loon vóór inhoudingen.
• Op het brutoloon wordt loonheffing ingehouden.
• Loonheffing bestaat uit loonbelasting en premies volksverzekeringen.
• Na de inhoudingen blijft het besteedbaar inkomen over. Dit kun je gebruiken om goederen en diensten te kopen.

Loonsverhoging berekenen

Gebruik bij een stijging een groeifactor:

Bij 2,9% loonsverhoging:

Verschillen in loon

Een werknemer kan meer verdienen door:

• verschil in opleiding en ervaring;
• verschil in risico en zwaarte van het werk;
• verschil in verantwoordelijkheid;
• verschil in vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.

Schaarse en vrije goederen

• Een schaars goed kost moeite, tijd of geld om te maken of te verkrijgen, zoals een auto.
• Een vrij goed is in ruime hoeveelheid aanwezig en heeft geen prijs, zoals zonlicht en zeewater.

Prijsindexcijfer en inflatie

Een prijsindexcijfer vergelijkt prijzen met het basisjaar. Het basisjaar heeft indexcijfer 100.

Inflatie betekent dat prijzen gemiddeld stijgen. Daardoor kun je met hetzelfde loon minder kopen.

Nominale en reële verandering

• Nominale verandering: verandering van het loon in euro’s of procenten.
• Reële verandering: verandering van de koopkracht, rekening houdend met inflatie.

Hoge inflatie kan leiden tot hogere looneisen. Bedrijven verhogen dan hun prijzen om hogere loonkosten te betalen. Daardoor stijgt de inflatie opnieuw: een loon-prijsspiraal.