VRAAG 1 · MAATSCHAPPELIJKE VRAAGSTUKKEN ONDERZOEKEN
Oefentoets
11 vragen
Maatschappelijke vraagstukken onderzoeken
Maatschappijleer · vwo 4
COMMUNITY
Oefentoets · Maatschappijleer · vwo 5 Media en politiek: framing, priming en desinformatie
StudyZone
MaatschappijleerVak
12 vragenOmvang
WAT ZIT ERIN
1Een week lang openen alle grote nieuwsmedia met berichten over lange wachtlijsten in de jeugdzorg. In een peiling noemen daarna veel meer mensen de jeugdzorg als een van de belangrijkste problemen van het land. Welk begrip past hier het best?
De antwoorden zie je tijdens het oefenen
12 vragen
1
Een week lang openen alle grote nieuwsmedia met berichten over lange wachtlijsten in de jeugdzorg. In een peiling noemen daarna veel meer mensen de jeugdzorg als een van de belangrijkste problemen van het land. Welk begrip past hier het best?
Framing
Priming
Agendasetting
Selectieve blootstelling
2
Twee fictieve krantenkoppen over hetzelfde plan om een snelweg te verbreden: 'Eindelijk een einde aan de dagelijkse files' en 'Natuurgebied moet wijken voor asfalt'. Welk begrip verklaart het verschil tussen deze koppen het best?
Framing
Agendasetting
Priming
Bevestigingsvooroordeel
3
In de weken voor de verkiezingen gaat veel nieuws over criminaliteit. Uit onderzoek blijkt dat kiezers de lijsttrekkers daarna vooral beoordelen op hun plannen voor veiligheid. Welk begrip past hier het best?
Agendasetting
Framing
Bandwagon-effect
Priming
4
Noor kijkt op een videoplatform een paar filmpjes met kritiek op een plan voor een nieuw stadion in haar stad. Daarna krijgt ze steeds meer video's met dezelfde boodschap te zien, zonder dat ze daar zelf naar zoekt. Welk begrip past hier het best?
Echokamer
Filterbubbel
Selectieve blootstelling
Framing
5
Een netwerk van nepaccounts verspreidt vlak voor de verkiezingen bewust een bewerkte video waarin een lijsttrekker iets zegt wat hij nooit heeft gezegd. De oom van Sem deelt de video in de familie-app, omdat hij denkt dat die echt is. Welke uitspraak klopt?
Het netwerk verspreidt misinformatie, de oom desinformatie
Allebei verspreiden ze desinformatie, want de video is onjuist
Het netwerk verspreidt desinformatie, de oom misinformatie
Allebei verspreiden ze misinformatie, want niemand weet wie de video maakte
6
Uit peilingen blijkt dat een partij sterk stijgt. Mohammed twijfelde nog, maar besluit op die partij te stemmen, omdat zoveel mensen dat lijken te doen. Welk effect is dit?
Underdog-effect
Bandwagon-effect
Priming
Agendasetting
7
Een fictieve wethouder eist dat de lokale krant een kritisch artikel over haar eerst aan de gemeente voorlegt, zodat de gemeente de publicatie kan tegenhouden. Mag de overheid dit eisen?
Ja, als het artikel mogelijk smaad bevat, mag de gemeente het vooraf verbieden
Nee, en de krant mag over een wethouder alles schrijven zonder gevolgen achteraf
Ja, omdat lokale kranten onder toezicht van het Commissariaat voor de Media vallen
Nee, de overheid mag niet vooraf toetsen of tegenhouden wat de pers publiceert
8
Welke uitlating valt het duidelijkst buiten de bescherming van de vrijheid van meningsuiting?
Een opiniestuk met scherpe kritiek op het beleid van een minister
Een spotprent die een politieke partij belachelijk maakt
Een oproep op sociale media tot geweld tegen een geloofsgroep
Een ingezonden brief die een wetsvoorstel ouderwets en onnodig noemt
9
Waarom zie je bij commerciële media volgens critici sneller infotainment en clickbait dan bij de publieke omroep?
Commerciële media vallen niet onder de Mediawet en mogen dus alles uitzenden
Commerciële media leven van reclame en dus van veel kijkers en klikken
De publieke omroep mag wettelijk geen amusement of sport uitzenden
Commerciële media hebben een wettelijke publieke taak om vooral te vermaken
10
Een fictieve partij laat haar lijsttrekker vooral korte, pakkende uitspraken doen die goed passen in een nieuwsitem of een kort filmpje. Ook de campagne draait vooral om de persoon van de lijsttrekker. Welk begrip past hier het best?
Microtargeting
Bronbescherming
Mediatisering
Pluriformiteit
11
Een journalist onthult een misstand bij een overheidsdienst op basis van informatie van een ambtenaar die anoniem wil blijven. Waarom is bronbescherming belangrijk voor de controlefunctie van media?
Zonder bescherming durven insiders minder snel misstanden te melden aan journalisten
Met bronbescherming hoeft de journalist de betrokken dienst niet om een reactie te vragen
Bronbescherming garandeert dat informatie van een anonieme bron altijd juist is
Bronbescherming verbiedt de overheidsdienst om in de media op het artikel te reageren
12
Een fictief land wil een wet die online platforms verplicht om berichten die de regering onjuist vindt binnen een uur te verwijderen. Welk dilemma speelt hier vooral?
Publieke taak van media tegenover marktwerking
Rechtszekerheid tegenover rechtvaardigheid in het strafrecht
Veiligheid op straat tegenover privacy van burgers
Meningsuiting tegenover bescherming tegen desinformatie
Meer Maatschappijleer uit de Oefentoetsen
Staat hier iets dat niet klopt of niet hoort? .
