Samenvatting · Economie · mavo 3 Inflatie, koopkracht en lonen

Inflatie, koopkracht en lonen

Inflatie en oorzaken

• Inflatie is een algemene stijging van de prijzen. Het inflatiepercentage laat zien hoeveel procent prijzen hoger zijn dan een jaar eerder.
• Het tegenovergestelde is deflatie: prijzen dalen.
• Inflatie kan ontstaan doordat:
  • de vraag naar producten sterker stijgt dan het aanbod;
  • de kosten van bedrijven stijgen, bijvoorbeeld door hogere lonen of duurdere grondstoffen;
  • belastingen of heffingen stijgen, zoals de btw.

Koopkracht en geldontwaarding

• Koopkracht is de hoeveelheid goederen en diensten die je met je inkomen kunt kopen.
• Bij inflatie kun je met hetzelfde inkomen minder kopen. Je koopkracht daalt.
• Inflatie zorgt voor geldontwaarding: geld wordt minder waard, omdat je voor hetzelfde bedrag minder kunt kopen.
• Een nominale verandering is een verandering zonder rekening te houden met inflatie.
• Een reële verandering houdt wel rekening met inflatie.

Cpi berekenen

Het consumentenprijsindexcijfer (cpi) laat zien hoe prijzen veranderen ten opzichte van het basisjaar. Elke uitgavencategorie krijgt een wegingsfactor. Een grote uitgavenpost, zoals huisvesting, telt zwaarder mee.

Lonen en prijzen

• Prijscompensatie betekent dat lonen evenveel stijgen als prijzen. De koopkracht blijft dan gelijk.
• Hogere lonen verhogen de kosten voor bedrijven.
• Bedrijven kunnen deze kosten doorberekenen in hogere prijzen.
• Daardoor ontstaat opnieuw inflatie en kunnen lonen weer stijgen. Dit heet een loon-prijsspiraal.